Cần xóa bỏ hội thi giáo viên giỏi, thi học sinh giỏi

Giáo dục Việt Nam sau gần 30 năm tôi chứng kiến cho đến nay gần như không có thay đổi nhiều, có khi những thay đổi rất quẩn quanh, lặp lại theo đúng vòng quay cũ.

Cái sự lặp lại đó thể hiện rất rõ trong các cuộc thi thố ganh đua giữa các học sinh hay giữa các giáo viên với nhau. Đã là cuộc thi thì phải phân thắng bại, nhất nhì ba, phải phân loại giữa học sinh dự thi, rồi đến phân loại cấp trường sau kết quả thi của học sinh. Giáo viên thì quay cuồng với các lượt thao giảng cho người đến dự giờ đánh giá, rồi phải nộp để kiểm tra hồ sơ, giáo án, sổ sách, căng nhất là cuộc thi giáo viên dạy giỏi, rồi giáo viên chủ nhiệm giỏi.

Bản chất các cuộc thi, nếu theo nghĩa đúng đắn là để đánh giá kết quả đã đạt được từ đó tạo dựng các số liệu thống kê giúp các nhà hoạch định chính sách hay các giáo viên học sinh đưa ra kết luận, khuyến nghị để đề xuất thay đổi chỉnh sửa, phát huy các điểm đã thực hiện tốt,… Mỗi cuộc thi nếu làm đúng bản chất thì mang lại sự nghiêm túc trong công việc giúp các thầy cô hay học sinh được cơ hội học hỏi những điều chuyên sâu hơn mà khi thực hiện hàng ngày còn chưa có sự chuẩn bị chu đáo hay chưa có sự tổng hợp được đầy đủ.

Nhưng đa phần các cuộc thi hiện nay đều bị biến tướng, nguyên nhân là do sự khen thưởng đều dựa vào kết quả của cuộc thi, đặt cuộc thi với áp lực thành tích phải đạt được, đã vô tình bỏ qua mọi cố gắng mang tính trách nhiệm, tính học hỏi điều mới mẻ trong một niềm vui học tập, bỏ qua luôn cả sự tự tin thoải mái để có đủ sự minh trí giúp chuẩn bị tốt cho nhiệm vụ quan trọng đúng đắn đó là dạy và học.

Giáo viên hay học sinh trước khi đi thi đều bị áp lực của thành tích, đều muốn làm bài thi một cách tốt nhất, theo nghĩa tốt về mặt hình thức chuyên môn, tức làm cho đúng, không được phép sai sót, làm đủ giờ không được phép thiếu thừa, làm đủ nhiệm vụ theo kế hoạch không thể bất chợt sáng tạo.

Khi bước vào phòng thi, giáo viên dự thi phải lên gân lên cốt để bình tĩnh diễn trước những ánh mắt xăm soi của những giám khảo ngồi dưới, họ nhìn họ nghe, đôi khi họ lắc đầu hay gật đầu cũng khiến người thi bị xáo động. Trong thời gian làm bài thi, cả học sinh hay giáo viên cũng đều lo sợ như nhau, lo sợ mình nói sai, làm sai, hay có điều gì đó chưa kỹ lưỡng khiến cho kết quả đạt được phải hối tiếc những điều đã được chuẩn bị từ trước. Cho nên mới có chuyện, nhiều học sinh ngay hôm trước ngày thi thì bị ốm, giáo viên ngay trước ngày thi thì mất ăn mất ngủ, hốc hác mặt mày vì chạy đôn đáo lo chuẩn bị giáo án, chuẩn bị bài, chuẩn bị các thiết bị, hồ sơ, rồi cả những câu hỏi kèm các câu trả lời của học sinh.

Bình thường một tiết học, học sinh có thể tự tin sáng tạo và suy nghĩ các cách làm khác nhau cho một vấn đề đang học, và suy nghĩ đó có quyền đúng sai hay dở. Cũng như vậy, bình thường giáo viên hoàn toàn có thể chủ động trong việc hướng dẫn trò, có thể cũng có lúc quên kiến thức phải tra cứu lại sách vở hay hẹn học trò buổi khác để giải đáp nếu học trò nêu ra các câu hỏi mà mình chưa sẵn câu trả lời. Nhưng khi dự thi, thì điều này được đánh giá rất nghiêm ngặt, có khi bị đánh giá ngay là trình độ thầy cô kém, không có hiểu biết chuyên môn, các thầy cô có khi nhận ngay kết quả không đạt hay không được khen thưởng,… Vì vậy, mới có chuyện gà bài trước cho trò, hay học sinh thì có bạn xin nghỉ ốm vì lo sợ về kết quả bài thi.

Phần lợi của cuộc thi đạt được rất ít, và phần lợi đó hoàn toàn có thể đánh giá qua những cách thức đơn giản hơn mang tính xây dựng như hội thảo, chuyên đề để cùng nhau tìm ra phương pháp, giải pháp thích hợp cho một nội dung cụ thể nào đó, và khi đó tất cả đều coi trọng nhau, cùng nhau hợp tác để đạt kết quả cao nhất cho công tác giáo dục. Hay học sinh có thể cùng thầy cô và các bạn tổ chức các lớp học chuyên đề chuyên sâu để phát triển những năng lực nổi trội về bộ môn cho các em có khả năng thiên phú hoặc yêu thích môn học đó, giúp các em có thêm niềm say mê hứng khởi phục vụ cho việc sáng tạo thêm kiến thức mới mẻ trên cơ sở những điều đã học.

Các cuộc thi mang chữ “giỏi” đang tạo nên những phản giáo dục, gây bất lợi nhiều hơn ích lợi, tốn thời gian công sức của người tham gia, tạo môi trường cho các cơ hội giả tạo, cơ hội chạy chọt về điểm số về thành tích tăng lên, trong khi chất lượng lại giảm đáng kể so với những hình thức tổ chức khác.

Và chữ “giỏi” đồng nghĩa với việc chính ngành giáo dục đã đi ngược lại với những gì mà ngành tạo ra, phải chăng những giáo viên đang đứng lớp chưa giỏi, học sinh học tập không thể giỏi, nên phải tạo thêm các cuộc thi để chọn gà lòi, nuôi bảng thành tích cho ngành?

Viết bởi Tulip Đen– Nghiệp đoàn giáo chức Việt Nam.
Tác giả là thạc sỹ toán học, hiện đang giảng dạy tại thành phố Hà Nội.

Bài viết thuộc Chương trình cải cách nhà trường  do Nghiệp đoàn giáo chức Việt Nam tổ chức. Xem chi tiết về chương trình này tại đây: https://goo.gl/MJvhf8

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s