Ứng xử sư phạm. Bài 2: Hướng dẫn học

Việc giảng dạy của giáo viên đạt hiệu quả cao, nhận được sự hợp tác từ phía học sinh hay sự chống đối phản kháng chính là do việc hướng dẫn học của giáo viên với trẻ. Hướng dẫn học nên được thực hiện vào tiết 2, ngay sau buổi làm quen ở tiết 1. Bạn không nên vội vàng trong việc ngay lập tức phải dạy trẻ về mặt chuyên môn. Bạn cần hiểu rằng, trẻ luôn tìm kiếm một người bạn, một người chúng hiểu và có thể chia sẻ, đồng hành. Vì vậy, với tiết 1 làm quen và giới thiệu cũng như đưa ra các quy tắc làm việc thống nhất với trò thì tiết 2 bạn nên dành một phần thời gian đầu tiên cho việc hướng dẫn cho trò cách học môn của bạn.

Mỗi môn học có đặc thù khác nhau, yêu cầu và phương pháp học cũng có sự khác nhau, vì vậy, bạn nên cho trẻ biết, cả quá trình sau này, trẻ và bạn sẽ làm việc như thế nào để chiếm lĩnh tri thức. Việc thống nhất cách học, chính là bạn đang tìm kiếm sự đồng thuận trong cách làm việc với đối tác, bạn đang kêu gọi sự ủng hộ về mặt phương pháp cũng như nội dung trong suốt một quá trình cùng hợp tác. Nếu bạn làm tốt việc này thì toàn bộ quá trình học còn lại của một năm dài sẽ chỉ còn niềm vui công việc và sự thống nhất trong hành động của bạn với trò. Điều này cũng tránh những chống đối với cách làm việc của bạn từ trò, bạn sẽ giảm áp lực đáng kể trong hành trình đi cùng chúng.

Với môn học của bạn, bạn đã hiểu rất rõ mục đích, yêu cầu mà trò cần đạt được. Vì vậy, bạn cũng biết rất rõ, bạn sẽ muốn trò thu nhận và hăng say với những khám phá nào cho quá trình tìm hiểu kiến thức thuộc môn học của bạn. Bạn cần thống nhất với trò về các loại sách bắt buộc cho môn học như sách giáo khoa hay sách bài tập; thiết bị cần có phục vụ việc học nhanh hơn như thước kẻ, compa, bút màu, loại máy tính cầm tay, sổ ghi nhớ,…; loại vở ghi chép nội dung học trên lớp hay ở nhà, bạn nên gợi ý loại vở nên dùng bao nhiêu trang, khổ to hay nhỏ thì phù hợp và thuận lợi, mục đích của các loại vở đó. Tuỳ tính chất môn học, có môn kiến thức học mỗi kì học không có hệ thống, tức không liên đới về nội dung với nhau, các trò có thể thay vở ghi chép, nhưng với những môn có liên đới về mặt nội dung, nếu viết vở quá mỏng hay khổ giấy nhỏ sẽ khiến việc trình bày và hiểu bài gặp khó khăn hơn,…

Sau đó, bạn cần giới thiệu với trò một vài cuốn tài liệu tham khảo của môn học bạn đang phụ trách, bạn có thể giải thích, các bài tập lớn về nhà hay các chuyên đề nhóm sẽ được tham khảo trong một vài cuốn đó, học trò có thể tìm kiếm trên thư viện hoặc tham khảo ở các hiệu sách,…

Mỗi môn học, nếu học trò chỉ biết học trong sách giáo khoa hay sách bài tập thì mới chỉ đạt ở mức nhận thức cơ bản, bạn nên khuyên các trò mở mang thêm các hiểu biết qua những tài liệu khác thú vị hơn cho các em. Chính các tài liệu tham khảo, các cuốn cẩm nang về công thức, những cuốn phương pháp học hay phương pháp giải bài, hay những câu chuyện thú vị về các tác giả hay các nhà bác học về phần nội dung đang được học có trong các tài liệu tham khảo chính là động lực giúp trẻ thêm yêu và hiểu biết hơn về môn học của bạn. Đặc biệt, hiện nay với sự tiện lợi trong việc tra cứu thông tin qua internet, học trò hoàn toàn có thể tạo thêm niềm đam mê môn học, chỉ cần biết đặt câu hỏi.

Vì vậy, bạn hãy dạy trò cách đặt câu hỏi nghi vấn. Đặt câu hỏi chính là cách chúng ta đi tìm những điều mà mình chưa hiểu hay còn băn khoăn. Việc đặt nhiều câu hỏi cho giáo viên, cho các bạn trong lớp hay đặt câu hỏi trên internet để tra cứu là nhiệm vụ và được động viên khích lệ. Chính việc cho trò đặt câu hỏi, bạn sẽ tạo không khí lớp học sôi nổi hăng say tập trung vào bài học và tinh thần học tập vui vẻ, đó là yếu tố quan trọng để trẻ tiếp thu bài hiệu quả.

Bạn có thể hướng dẫn trẻ cách đặt câu hỏi qua bài học đầu tiên về môn học của bạn, học trò có thể tham khảo một số câu hỏi được đặt gợi ý trong sách giáo khoa, bạn cho trò tự tìm kiếm câu trả lời, ghi ra giấy nháp hoặc vở, sau đó có thể yêu cầu trò đặt câu hỏi nghi vấn hoặc câu hỏi về nội dung mà trò đã trả lời hoặc nghe bạn trả lời nhưng chưa hiểu,…

Dạy trẻ không phải là bê kiến thức từ sách vào vở trẻ, mà là cho trẻ biết cách để tìm kiếm các câu trả lời cho những câu hỏi có sẵn hoặc câu hỏi của chính mình.

Tulip Đen.

Tác giả là thạc sỹ toán học, hiện đang là giáo viên dạy toán một trường cấp 3 ở Hà Nội và là thành viên của Nghiệp đoàn giáo chức Việt Nam.

Bài viết thuộc Chương trình cải thiện ứng xử sư phạm cho người giáo viên do Nghiệp đoàn giáo chức Việt Nam tổ chức.  Xem chi tiết về chương trình này tại đây: https://goo.gl/Knq8Gq

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s