Giải pháp cho sách giáo khoa

Trong status trước tôi có nói đến chuyện 1 hay nhiều sách giáo khoa. Toàn bộ nội dung tập trung khẳng định: nhiều Sách Giáo Khoa là 1 chủ trương đúng, nhưng đừng hiểu đổi mới chỉ có thế; yếu tố nào là quyết định của đổi mới. Status này xin bàn về giải pháp cho sách giáo khoa theo chương trình mới.

1) Tôi cho rằng vẫn cần triển khai biên soạn sách giáo khoa theo hướng mà Nghị quyết 88 của Quốc Hội đã nêu: “Thực hiện xã hội hóa biên soạn sách giáo khoa; có một số Sách Giáo Khoa cho mỗi môn học… Để chủ động triển khai chương trình Giáo dục phổ thông mới, Bộ Giáo dục & Đào Tạo tổ chức việc biên soạn một bộ sách giáo khoa”. Cụ thể thực hiện định hướng ấy như sau:

a) Bộ Giáo dục & Đào Tạo cứ việc tổ chức viết bộ sách của Bộ theo cách làm của Bộ, đáp ứng yêu cầu triển khai lộ trình đổi mới 2020 với Lớp 1 và đến 2024 đủ tất cả sách các môn học cho 3 cấp.

b) Vẫn khuyến khích các tổ chức cá nhân làm sách giáo khoa cho các môn học khác nhau. Các sách này không lệ thuộc vào tiến độ, thời gian và không cần phải đầy đủ tất cả các môn học, lớp hoặc cấp học. Nghĩa là có thể viết 1 hay vài cuốn cho 1 hay vài môn, ở 1 hay vài lớp khác nhau; có thể có ngay nhưng 5-10 năm sau biên soạn cũng được.

c) Sách của Bộ hay của các tổ chức cá nhân đều phải thẩm định Quốc gia bình đẳng như nhau. Vì thế cần đặc biệt coi trọng việc thẩm định. Để tránh độc quyền trong phát hành bộ sách của Bộ cần tách bạch chuyện biên soạn và chuyện in ấn, phát hành.

2) Việc triển khai nhiều bộ sách giáo khoa những năm đầu sẽ rất phức tạp trong quản lí và tổ chức dạy học. Theo nguyên tắc này, trong 1 địa phương, các trường có thể dùng nhiều bộ/ cuốn sách khác nhau; giáo viên có thể dùng cùng lúc nhiều sách khác nhau; học sinh có thể tham khảo nhiều sách khác nhau của 1 môn… Vì thế việc đánh giá sẽ không đơn giản, gồm cả đánh giá việc dạy của giáo viên, việc quản lí chuyên môn của nhà trường và đặc biệt là việc đánh giá kết quả học tập của học sinh. Như thế trước mắt cần tập trung nâng cao trình độ và năng lực của đội ngũ cán bộ quản lí và giáo viên; tăng cường tính chuyên nghiệp của việc thẩm định, đánh giá… Đó là một công việc không hề đơn giản, nếu muốn làm thật, không báo cáo láo, không mắc bệnh thành tích và hình thức chủ nghĩa.

3) Với chương trình theo định hướng phát triển năng lực, sách giáo khoa không quan trọng như trước nữa mà chương trình và yêu cầu cần đạt của chương trình mới là chỗ dựa quan trọng nhất. Dù 1 hay nhiều bộ sách giáo khoa, thì vẫn phải đổi mới cách biên soạn, đặc biệt là cách dạy học và kiểm tra, đánh giá. Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 đã được thiết kế nhằm đáp ứng tất cả các yêu cầu vừa nêu. Nhưng từ định hướng ấy đến thực hiện cụ thể là 1 khoảng cách cực xa. Và nếu không triển khai đúng sẽ phá hỏng tất cả mọi sự cố gắng.

Nước ta rất có kinh nghiệm về việc đề ra đường lối, chủ trương rất hay nhưng làm thì rất nhếch nhác và hiệu quả thường rất thấp.
6-3-2019

Nhà giáo Đỗ Ngọc Thống- chủ nhiệm cải cách sách giáo khoa Ngữ Văn/ Facebook

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s