Thư ngỏ: Giáo dục là gì? Sứ mạng của những giáo chức ( educators ) là làm những gì?

Hôm nay tôi, Dương Thị Phương Hằng trân trọng kính chào quý anh chị em trong Nghiệp đoàn Báo chí, Nghiệp đoàn Sinh viên, và Nghiệp đoàn Giáo chức đã đón nhận tôi về làm quyền chủ tịch của Nghiệp đoàn Giáo chức, tạm tời thay thế chủ tịch Lã Minh Luận vì công việc riêng không thể tiếp tục lãnh đạo Nghiệp đoàn Giáo chức trong giai đoạn này.

Tôi trân trọng cám ơn quý anh chị em đã tin tưởng tôi. Đây là một sứ mạng rất to lớn và đầy khó khăn của nền giáo dục nước nhà đã bị băng hoại một cách trầm trọng khi những giá trị nhân bản, dân tộc và khai phóng hoàn toàn biến chất và xuống cấp. Tại sao?

Là một nhà giáo đã từng dạy học tại các trường tiểu học và đại học ở Mỹ khi đang học ban Cao học tại Hoa kỳ từ những năm 80 của thập niên trước, tôi luôn tiếp tục học hỏi và tự giáo dục mình để không bị lạc hậu trước sự phát triển không ngừng của xã hội Mỹ. Khoa học công nghệ và Tin học ở Mỹ đã làm cho mọi con người trên thế giới nhích lại gần nhau hơn và tạo nên một mặt bằng phẳng tắp cho mọi con người trên thê  giới có thể tiếp cận cùng một lúc tất cả những thông tin chính xác hay không chính xác. Từ nền giáo dục tiên tiến đó sự hiểu biết được phát huy và lan toả theo cấp số nhân vượt ra ngoài biên cương của mọi lãnh thổ. Đối với tôi  hiểu biết chính thực là sức mạnh vạn năng và chỉ có sự hiểu biết mới làm thay đổi được một xã hội khi mỗi con người có thể tự trang bị cho mình một tư duy độc lập. Như vậy Giáo dục là gì? Giáo dục có ý nghĩa gì trong sự hình thành con người và xã hội trong một quốc gia?

Giáo dục đã được nhân loại biết tới như một nền tảng vững chắc nhất trong quá trình thiết lập và xây dựng những định chế của xã hội nhằm giúp nhân loại ngày càng tiến bộ và văn minh hơn. Khởi đi từ những thời kỳ hoang sơ, đồ đồng đồ đá cho tới thời kỳ công nghê thông tin của ngày hôm nay, giáo dục vẫn giữ một vai trò then chốt trên và trong mọi lãnh vực. Trên thế giới, nhất là ở Hoa kỳ giáo dục là quốc sách hàng đầu của quốc gia.

Chúng ta cũng có thể định nghĩa giáo dục là “một quá trình thu nhận kiến thức thông qua nghiên cứu hoặc truyền đạt kiến thức bằng cách hướng dẫn học tập hoặc bằng các tiến trình hoc hỏi thực tế khác”. Như vậy giáo dục là một quá trình tiệm tiến mang lại những thay đổi tích cực trong cuộc sống và hành vi của con người có nghĩ là giáo dục mang đến một sự thay đổi tự nhiên và lâu dài trong tư tưởng giúp con người biểt tư duy, biết lý luận và có khả năng phát huy sự hiểu biết nhằm đạt được mục tiêu cá nhân. Giáo dục tạo điều kiện cho chúng ta biết điều tra những cân nhắc và suy nghĩ của riêng mình. Giáo dục có nhiều hình dạng khác nhau. Giáo dục giúp chúng ta điều chính và khuyến khích chúng ta phân biệt giữa đúng và sai bởi vì không có giáo dục, chúng ta khó có thể làm được những gì chúng ta cần hoặc chúng ta khó có thể đạt được mục tiêu của chúng ta đề ra.

Tóm lại, giáo dục là một quá trình tạo điều kiện học tập, hoặc thu nhận kiến thức, kỹ năng, giá trị, niềm tin và thói quen. Phương pháp giáo dục bao gồm kể chuyện, thảo luận, giảng dạy, đào tạo và hướng dẫn nghiên cứu. Giáo dục thường xuyên diễn ra dưới sự hướng dẫn của các nhà giáo dục, Tuy nhiên người học cũng có thể tự giáo dục. Có 3 loại giáo dục: chính quy ( formal ) – không chính quy ( informal ) – phi chính thức hoặc tự giáo dục ( self learning )  Giáo dục có thể không chính quy hoặc diễn ra theo các môi trường không chính thức kể cả bất cứ kinh nghiệm nào có khả năng ảnh hưởng đến cách suy nghĩ, cách cảm nhận hoặc hành động đều được coi là giáo dục. Phương pháp giáo dục được gọi là sư phạm.

Giáo dục chính quy thường được chia chính thức thành các giai đoạn từ trường mầm non mẫu giáo, tiểu học, trung học và sau đó là cao đẳng, đại học, hoặc trường dạy nghề. Quyền học tập đã được một số chính phủ và Liên Hợp Quốc công nhận. Ở hầu hết các khu vực, giáo dục là bắt buộc đến một độ tuổi nhất định.

Như chúng ta đã biết, giáo dục đã bắt đầu hiện hữu từ thời tiền sử, khi những người trưởng thành đào tạo những trẻ dưới tuổi thành niên hay thành niên về kiến thức và kỹ năng cần thiết trong xã hội của họ. Trong các xã hội trước khi biết chữ, điều này đã đạt được bằng miệng và thông qua bắt chước. Kể chuyện thông qua kiến thức, giá trị và kỹ năng từ thế hệ này sang thế hệ tiếp theo.. Khi các nền văn hóa bắt đầu mở rộng kiến thức của họ vượt ra ngoài các kỹ năng có thể dễ dàng học được thông qua bắt chước, giáo dục chính quy đã phát triển. Từ những sự kiện hình thành những mô hình giáo dục trên, chúng ta nhận thấy vai trò của những giáo chức rất quan trọng bởi vì không chỉ là vai trò mà còn là một sứ mạng của những người đi truyền đạt kiến thức để trang bị cho những thế hệ kế thừa nhằm khai phóng để xây dựng đất nước và bảo tồn nòi giống của một dân tộc.

Chiết theo lịch sử phát triển xã hội chúng ta được biết rằng từ những năm 424 trước CN Plato đã thành lập Học viện đầu tiên tại Athens, và đó là tổ chức giáo dục đại học đầu tiên ở châu Âu. Thành phố Alexandria ở Ai Cập, được thành lập năm 330 trước Công nguyên, đã trở thành quốc gia kế thừa nền giáo dục của Athens và trở thành cái nôi trí tuệ của Hy Lạp cổ đại. Vào thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên, các nền văn minh châu Âu đã chịu ảnh hưởng rất lớn nền giáo dục của Ai Cập cổ đại sau sự sụp đổ của Rome vào năm 476 sau CN. Ở Trung hoa, Khổng Tử (551 trước CN), thuộc nước Lỗ, là nhà triết học cổ đại có ảnh hưởng nhất trên nhiều lãnh vực của đất nước Trung hoa, và giáo dục có triển vọng tiếp tục ảnh hưởng đến các xã hội của Trung hoavà các nước láng giềng như Hàn Quốc, Nhật Bản và Việt Nam. Người Aztec cũng có một lý thuyết phát triển tốt về giáo dục đó là “nghệ thuật nâng cao hoặc giáo dục một người” hoặc “nghệ thuật củng cố hoặc nuôi dưỡng người đàn ông.”  Đây là một khái niệm rộng rãi của giáo dục, quy định rằng giáo dục bắt đầu từ trong gia đình, được hỗ trợ bởi việc học chính thức và được củng cố bởi cuộc sống cộng đồng. Các nhà sử học trích dẫn rằng giáo dục chính quy là bắt buộc đối với mọi người bất kể tầng lớp xã hội và giới tính. Các khái niệm về truyền thông khẳng định rằng kinh nghiệm và di sản trí tuệ của quá khứ chỉ có nhằm  mục đích phát triển cá nhân và sự hội nhập của cá nhân vào cộng đồng.

Sau sự sụp đổ của Rome, Giáo hội Công giáo trở thành một tổ chức bảo trợ duy nhất cho học bổng biết chữ ( xoá nạn mù chữ ) ở Tây Âu. Nhà thờ công giáo đã thành lập các trường học của nhà thờ vào đầu thời trung cổ như một trung tâm giáo dục tiên tiến. Trong số nhiều trường đại học hiện đại của châu Âu trong thời trung cổ, Nhà thờ Chartres vận hành Trường Nhà thờ Chartres nổi tiếng và có ảnh hưởng rất lớn. Các trường đại học thời trung cổ của Western Christendom được tích hợp tốt trên khắp Tây Âu, được tự do tìm hiểu và sản xuất rất nhiều học giả giỏi và các nhà triết học tự nhiên, bao gồm Thomas Aquinas của Đại học Naples, Robert Grosseteste của Đại học Oxford, một người đã tìm thấy sớm một phương pháp thí nghiệm khoa học có hệ thống, và Saint Albert Đại đế, người tiên phong Nghiên cứu lĩnh vực sinh học. Được thành lập vào năm 1088, Đại học Bologne được coi là trường đại học đầu tiên và lâu đời nhất. Ở những nơi khác trong thời Trung cổ, khoa học và toán học Hồi giáo phát triển rực rỡ dưới thời của triều đại caliphate Hồi giáo được thành lập trên khắp Trung Đông, kéo dài từ bán đảo Iberia ở phía tây đến Ấn Độ ở phía đông và đến triều đại Almoravid và Đế chế Mali ở phía nam.

Thời kỳ Phục hưng ở châu Âu mở ra một kỷ nguyên mới về sự tìm hiểu khoa học và trí tuệ và sự đánh giá cao của các nền văn minh Hy Lạp và La Mã cổ đại. Khoảng năm 1450, Johannes Gutenberg đã phát triển một ấn phẩm in ấn, cho phép các tác phẩm văn học lan truyền nhanh hơn. Các ý tưởng giáo dục về triết học, tôn giáo, nghệ thuật và khoa học lan rộng trên toàn cầu. Các nhà truyền giáo và học giả cũng mang lại những ý tưởng mới từ các nền văn minh khác – như với các sứ mệnh của Dòng Tên Trung hoa , người đóng vai trò quan trọng trong việc truyền tải kiến thức, khoa học và văn hóa giữa Trung hoa và Châu Âu, dịch các tác phẩm từ Châu Âu như  Định đề Euclid cho các học giả Trung hoa và suy nghĩ của Khổng Tử cho khán giả Châu Âu. Từ những khai sáng chúng ta đã thấy sự xuất hiện của một triển vọng giáo dục thế tục hơn ở Châu Âu.

Ở hầu hết các quốc gia hiện nay, giáo dục toàn thời gian là bắt buộc đối với tất cả trẻ em đến một độ tuổi nhất định. Do đó, sự phổ biến của giáo dục bắt buộc, kết hợp với tăng trưởng dân số, UNESCO đã tính toán rằng trong 30 năm tới số người sẽ nhận được nền giáo dục chính thức sẽ nhiều hơn trong lịch sử nhân loại kể từ thuở xa xưa cho đến ngày hôm  nay.

Để kết luận, tôi đang tự hỏi đât nước Việt Nam của chúng ta sẽ đi về đâu khi đang đứng trước một nền giáo dục băng hoại và xuống cấp với muôn vàn tệ trạng của mua quan bán chức, mua bán bằng cấp, mua bán thang điểm, thầy cô giáo ấu dâm học sinh của mình, thầy cô giáo bạo hành học sinh của mình, thầy cô giáo không đủ năng lực về sư phạm và kiến thức nên đã bóc lột sức khoẻ của học sinh bằng cách mở thêm lớp học ngoài giờ và  bắt ép học sinh phải học thêm  để có thêm thu nhập. Giáo dục không phải là một cái chợ nhà lồng. Sứ mạng của giáo dục rất thiêng liêng và cao cả. Đó là đào tạo nên những rường cột của quốc gia, những người lãnh đạo tốt cho xã hội, những tài nguyên chất xám vô giá của một dân tộc. Những giáo chức Việt Nam ở trong nước có còn lương tâm và lương tri của Việt tộc hay không? Có còn nhận thức được sứ mạng của mình là phải làm gì ngay trong lúc này hay không? Cuối cùng nền giáo dục của chúng ta phải dựa trên chủ thuyết nào? Chủ thuyết Mác Lê Mao Hồ hay chủ thuyết Việt đạo Viêm Việt?

Mọi ý kiến đóng góp xin gởi về Nghiệp đoàn Giáo chức email:

tonnuthocnau@gmail.com

info@nghiepdoangiaochuc.org

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s