Học tập về nghệ thuật tự do ở chương trình trung học ở Hồng Kông

 

Học tập về nghệ thuật tự do là kiểm tra liên ngành của các môn học liên quan đến nhân văn, nghệ thuật và khoa học. Là một học sinh của học tập về nghệ thuật tự do, bạn sẽ theo đuổi kiến thức trong các lĩnh vực khác nhau, thường học cách tổng hợp những gì bạn học thành một tổng thể mạch lạc phục vụ các mục tiêu cuộc sống của bạn.

Được giới thiệu vào năm 2003 ở Hồng Kông và là chương trình học tập bắt buộc vào năm 2009, các học tập về nghệ thuật tự do là sự kết hợp giữa khoa học xã hội và tư duy phê phán. Cách học tập nầy đã trở thành một chủ đề tranh luận sôi nổi trong các bài diễn thuyết gần đây. Các nghiên cứu và học tập về nghệ thuật tự do bao gồm ba thành phần chính: 1) phát triển bản thân và cá nhân; 2) xã hội và văn hoá; và 3) khoa học, công nghệ và môi trường. Khóa học nghiên cứu nghệ thuật tự do cho phép học sinh khám phá các vấn đề chính trị và xã hội hiện nay ở Hồng Kông và thực hiện các dự án nghiên cứu quy mô nhỏ về các chủ đề quan tâm của mỗi học sinh.

Sau cuộc biểu tình của sinh viên Phong trào Dù ở Hồng Kông năm 2014, các nhà lãnh đạo thân Trung Quốc đã chỉ trích chương trình này là nguyên nhân chính của tình trạng bất ổn và bất đồng quan điểm của giới trẻ. Đặc biệt, một số giáo viên về nghệ thuật tự do đã bị chỉ trích vì thúc đẩy công khai sự ủng hộ của họ đối với phong trào dân chủ của sinh viên trong các lớp học, và họ bị buộc tội dành ưu đãi cho các sinh viên tích cực về chính trị trong các khóa học của họ. Các nhà lãnh đạo khác đã ca ngợi tầm quan trọng của các nghiên cứu nghệ thuật tự do như là một phương tiện giáo dục giúp sinh viên giải phóng tâm trí của họ khỏi sự cố chấp, giả dối và suy nghĩ lộn xộn, và giải phóng trái tim của họ khỏi sự thờ ơ xã hội. Một tổ chức chuyên nghiệp được gọi là Hiệp hội Giáo viên Nghệ Thuật Tự do Hồng Kông thậm chí đã thành lập vào 2016 để phổ biến các nghiên cứu nghệ thuật tự do về các hoạt động thông tin, tin tức và vận động liên quan đến dân chủ và tự do bầu cử ở Hồng Kông.

Những người ủng hộ chương trình học tập và nghiên cứu nghệ thuật tự do tiếp tục phát huy giá trị của chủ đề và tầm quan trọng của nó như là một chủ đề bắt buộc trong các lớp cuối của trung học, đặc biệt là về giá trị của nó như một chất xúc tác cho nền dân chủ. Nhiều học giả về lý thuyết chính trị dân chủ đồng ý rằng dân chủ và giáo dục đi đôi với nhau, mặc dù giả định này đã bị thách thức. Các nền dân chủ chắc chắn phụ thuộc vào công dân có liên quan và tích cực, và các nghiên cứu nghệ thuật tự do chắc chắn đóng một vai trò trong việc khuyến khích sự tham gia tích cực trong xã hội. Các học giả cũng đã thiết lập tầm quan trọng của tư duy phê phán trong công dân đối với hoạt động đúng đắn của một nền dân chủ.

Các nghiên cứu nghệ thuật tự do có tiềm năng trở thành một thành phần quan trọng trong việc đưa Hồng Kông tới một hệ thống dân chủ hơn, mặc dù Hồng Kông đã vượt qua quá khứ bị trị qua thời gian Hồng Kông là một thuộc địa của Anh, cũng như sắp đến thông qua việc chuyển sang vị trí mới là một phần của Trung Quốc độc tài. Các nghiên cứu nghệ thuật tự do cũng đưa ra một tiêu điểm hữu ích để tìm hiểu xem liệu quá trình dân chủ hóa có xảy ra ở Hồng Kông hay không, và nếu nó thực sự xảy ra, thì nó diễn ra như thế nào trong diễn ngôn công cộng cũng như cải cách giáo dục.

Các khóa học nghệ thuật tự do ở các lớp cuối trung học ở Hồng Kông tập trung vào tìm hiểu các vấn đề xã hội ở Hồng Kông và Trung Quốc, cũng như nhấn mạnh vào nhận thức và phát triển bản thân đang hứa hẹn từ góc độ dân chủ. Có người cho rằng các lớp học nghiên cứu nghệ thuật tự do của Hồng Kông có thể đại diện cho sự khởi đầu của một thời đại mới cho toàn bộ người Trung Quốc. Mặc dù điều nầy có thể nói quá tầm quan trọng của khóa học như hiện tại, nhưng những tình cảm này lặp lại những lợi ích tiềm năng cụ thể của chương trình giảng dạy.

Sự phân cực chính trị và xã hội đối với chương trình giảng dạy về học tập nghệ thuật tự do đã tăng lên đặc biệt kể từ khi Bắc Kinh cố gắng thiết lập một chương trình giảng dạy “quốc gia yêu nước” vào năm 2012. Nhưng dân số Hồng Kông đã nhận thức rõ hơn về ảnh hưởng của đại lục trong cải cách giáo dục. Chương trình giảng dạy “quốc gia yêu nước” được đề xuất vào năm 2012 và dự định sẽ được chính phủ Hồng Kông thực hiện vào năm 2013. Nhưng chương trình giảng dạy thân Trung Quốc đã bị rút lại sau các cuộc biểu tình quy mô lớn trên khắp Hồng Kông.

Tiến sĩ Phạm Đình Bá – đại học Toronto, Canada

Tham khảo: Robert Spires. Hong Kong’s Postcolonial Education Reform – Liberal Studies as a Lens. International Journal of Educational Reform, Vol. 26, No. 2. Spring 2017