Đánh giá công trình nghiên cứu trước khi đăng lên các tạp chí khoa học

peer-review-cartoon-nick-kim-400px

Hình minh họa từ Peer Review

Tiến sĩ Phạm Đình Bá- đại học Toronto, Canada.

Đánh giá bởi đồng nghiệp ngang hàng liên quan đến một bản thảo nghiên cứu trải qua sự xem xét kỹ lưỡng của các chuyên gia trong cùng lĩnh vực nghiên cứu. Hệ thống đánh giá ngang hàng đã được tích hợp vào cộng đồng khoa học trong hàng trăm năm. Mục đích của đánh giá ngang hàng là để xác nhận công việc nghiên cứu và cải thiện chất lượng nghiên cứu được công bố. Khi người đánh giá ngang hàng nhận thức được và đồng ý với những kỳ vọng và trách nhiệm của việc xem xét một bài nghiên cứu và biên tập viên kết hợp phản hồi kịp thời, đánh giá ngang hàng có khả năng dẫn đến phản hồi có giá trị cho các tác giả và cải thiện chất lượng nghiên cứu.

Tính bền vững của đánh giá ngang hàng phụ thuộc vào sự tham gia và nguồn của những người đánh giá ngang hàng. Có được đánh giá ngang hàng có chất lượng là khó khăn cho nhiều tạp chí khoa học. Một “Đánh giá ngang hàng toàn cầu” năm 2018 đã báo cáo về (1) đặc điểm của người đánh giá ngang hàng, (2) hiệu quả của quá trình đánh giá ngang hàng, (3) giá trị của đánh giá ngang hàng và (4) cân nhắc trong tương lai về đánh giá ngang hàng.

Điều quan trọng, báo cáo này đã tìm thấy nhu cầu ngày càng tăng của những người đánh giá ngang hàng, không tương xứng với nguồn cung của những người muốn tham gia vào đánh giá ngang hàng như là một việc thiện nguyện. Một số đặc điểm được tìm thấy có liên quan đến việc hoàn thành các hoạt động đánh giá ngang hàng. Ví dụ: sự khác biệt về số lượng và chất lượng giữa các khu vực cho hoạt động đánh giá ngang hàng tồn tại, với các nhà nghiên cứu từ Hoa Kỳ và Trung Quốc đóng góp nhiều nhất vào đánh giá ngang hàng. Sự thay đổi khu vực trong cơ cấu ưu đãi đã được đề xuất là một yếu tố có thể giải thích một phần cho những khác biệt này. Khảo sát đánh giá toàn cầu năm 2018 bao gồm hơn 11.800 nhà nghiên cứu và nhận thấy thỏa thuận áp đảo (85% người tham gia) rằng sự công nhận và khuyến khích chính thức hơn cho đánh giá ngang hàng sẽ làm tăng sự sẵn lòng tham gia của người đánh giá ngang hàng và sẽ tác động tích cực đến hiệu quả của đồng nghiệp xem xét quá trình.

Tuy nhiên, các ưu đãi truyền thống như đăng ký tạp chí, giảm giá cho xuất bản truy cập mở, và xác nhận trên danh sách công khai để cám ơn những người tham gia vào đánh giá ngang hàng. Những ưu đãi này được áp dụng không nhất quán giữa các tạp chí khoa học và không đáp ứng các khuyến khích và công nhận chính thức đang được các nghiên cứu mong muốn khi họ bỏ giờ vào làm việc đánh giá ngang hàng.

Các phát hiện từ báo cáo Đánh giá ngang hàng toàn cầu cung cấp một bản tóm tắt các xu hướng được tìm thấy trong phần lớn các nhà đánh giá ngang hàng, sự căng thẳng hiện tại trên hệ thống đánh giá ngang hàng và tác động tích cực của các cách khuyến khích tham gia vào đánh giá ngang hàng. Vẫn còn những lỗ hổng đáng kể trong việc hiểu lý do tại sao các nhà nghiên cứu quyết định làm người đánh giá ngang hàng, chất lượng của đánh giá ngang hàng và mức độ cần thiết để khuyến khích thành công trong việc có được người đánh giá ngang hàng. Người ta cũng không biết làm thế nào các ưu đãi có thể ảnh hưởng đến tần suất và chất lượng của các hoạt động đánh giá ngang hàng.

Nguồn:

  1. Elsevier. What is peer review? 2020 [Available from: https://www.elsevier.com/reviewers/what-is-peer-review accessed March 1 2020.
  2. Spier R. The history of the peer-review process. TRENDS in Biotechnology 2002;20(8):357-58.
  3. Publons. 2018 Global State of Peer Review. 2018

KÝ ỨC VỀ NGÔI TRƯỜNG PHAN THANH GIẢN

Phan Thanh Giản, trường xưa đấy phải không?!

Mà sao tôi canh cánh bên lòng

Ngôi trường yêu quý sao mà đẹp!

Nhớ mãi trong tôi, lúc chạnh lòng …

Đây đường Quang Trung dẫn lối vào

Hai hàng cây, lá cứ xôn xao

Và chụm vào nhau dường âu yếm

Xa nghe, chừng như tiếng thì thào …

 

Con đường Lê Lợi đã bao năm

Hiu hắt đêm đêm ánh đèn vàng

Càng thêm huyền ảo đêm mùa hạ

Khuya khoắt ai về nhịp bước chân

 

Nhớ những chiều xưa buổi tan trường

Áo trắng bay bay ngập phố phường

Áo bay lùa tóc mây theo gió

Để lại lòng ai những vấn vương…

 

Còn đâu tiếng thầy dạy Việt văn?!

Sang sảng ngâm thơ Lục Vân Tiên

Hay ra tình mới là nghĩa nặng

Vẫn quý hơn ngàn vạn kim tiền!

 

Xếp sách tôi đi vạn nẽo đời

Mà tình bằng hữu cứ đầy, vơi

Nhớ ngôi trường cũ, thầy cô cũ

Luống mãi trong tôi những ngậm ngùi . . .

 

-Thu Phong-

 

Nguồn: Đăng lại với sự đồng thuận của tác giả Thu Phong.

http://www.ptgdn.com/poems/thuphong/kyucvengoitruongPTG.htm

Bài nầy xuất xứ từ đóng góp của tác giả cho trang mạng của Hội Ái Giáo Sư và Cựu Học Sinh Trường Phan Thanh Giản Đà Nẵng http://www.ptgdn.com/index.html

 

 

Hạnh phúc quan trọng như thế nào?

“Hạnh phúc làm cho chúng ta cảm thấy sung sướng. Các nghiên cứu cho thấy hạnh phúc làm cho chúng ta khỏe mạnh hơn, sống lâu hơn và đủ thứ tuyệt vời khác. Nhưng khi bạn bắt đầu phân tích mức độ hạnh phúc rằng mọi thứ trở nên thực sự thú vị, khi bạn khám phá ra một loạt các khả năng mới để cải thiện sự thịnh vượng của xã hội chúng ta.”

Trong nhiều năm, chúng tôi đã đo lường hạnh phúc của mọi người và điều tra các yếu tố ảnh hưởng đến cảm xúc tích cực của hạnh phúc. Mọi người thường tự hỏi nếu kiếm được nhiều tiền hơn có thể làm cho bạn hạnh phúc hơn chẳng hạn. Câu trả lời ngắn gọn là có thể, nhưng mối tương quan giữa hạnh phúc và thu nhập chỉ mạnh đến một ngưỡng nhất định, sau đó những điều như mối quan hệ cá nhân, sức khỏe của bạn và các điều kiện của xã hội xung quanh bạn có ảnh hưởng lớn hơn đến khả năng bạn sẽ hạnh phúc.

Rất dễ để có hứng thú về những mối tương quan như vậy, và trong khi chúng có ý nghĩa, chúng tôi đặc biệt quan tâm đến cách chúng tôi sử dụng dữ liệu này để mang lại lợi ích cho cuộc sống của người dân. Đặc biệt, bằng cách cung cấp cho các nhà hoạch định chính sách, chỉ đạo luật pháp, phân lập quy trình, với thông tin họ cần để đáp ứng với các vấn đề trong xã hội của chúng ta.

Lấy ví dụ câu hỏi liệu đàn ông hay phụ nữ hạnh phúc hơn. Nghiên cứu của chúng tôi đã phát hiện ra rằng cách đàn ông và phụ nữ xây dựng hạnh phúc của họ khác nhau đáng kể, không chỉ bởi vì phụ nữ có nhiều khả năng xem xét người khác hạnh phúc hơn khi xây dựng hạnh phúc của họ. Trên thực tế, có bằng chứng về việc gợi ý rằng phụ nữ sẽ không hạnh phúc hơn theo thời gian; có lẽ bởi vì nhiều phụ nữ hơn tham gia trong lực lượng lao động, nhưng đã giảm bớt tương đối ít nhiệm vụ chăm sóc của họ trong gia đình, khiến họ phải chịu một gánh nặng gấp đôi. Điều quan trọng là các nhà hoạch định chính sách đáp ứng điều này không chỉ vì lợi ích sức khỏe và hạnh phúc của phụ nữ mà còn vì tác động của các chính sách ấy trên gia đình họ.

Đây chỉ là một chuỗi của một loạt các kịch bản liên quan đến hạnh phúc mà chúng tôi đã xem xét và nếu chúng tôi có thể giúp các nhà hoạch định chính sách hiểu được cuộc sống của dân mà họ nên hướng tới để cải thiện, thì tôi sẽ rất hạnh phúc!

Tác giả: tiến sĩ Marina Della Giusta, Độc giả Kinh tế, Đại học Reading, Anh

Dịch giả: tiến sĩ Phạm Đình Bá

Rèn luyện nghệ thuật viết tiểu thuyết cho người đọc cấp tốc

Tiểu thuyết vi mô, còn được gọi là tiểu thuyết flash hoặc tiểu thuyết nhanh, cho người đọc thấy một thế giới mới, một quan điểm mới lạ, chỉ trong một hoặc hai phút. “Đây là một trò chơi mà các nhà văn tiểu thuyết thích chơi”, Edward Porter nói, ông là giảng viên sáng tạo tại đại học Stanford. “Đây có thể chỉ là một cách để bắt đầu viết, nhưng nó cũng cho phép nhà văn tiểu thuyết sống trong thế giới mà các nhà thơ đang sống, một trong những nơi mà niềm tự hào về sự hoàn thành thường đến nhanh hơn”. Porter dẫn sinh viên đại học thông qua bài tập với lời nhắc như thế này: Sử dụng một người kể chuyện bất ngờ để kể cho chúng ta về một khoảnh khắc lịch sử. Katiana Uyemura, tìm thấy một khoảng khắc tuyệt vời.

Đó không phải là lỗi của tôi. Tôi sẽ thừa nhận mình cô đơn, nhưng chỉ có làm bạn của những con mòng biển và những con sóng che khuất vào ban ngày và những ngôi sao xa xôi và những cơn gió lạnh vào ban đêm, bạn cũng sẽ cô đơn như vậy. Đôi khi, tôi thường tự an ủi bản thân bằng cách nghĩ về việc mình đẹp như thế nào, lấp lánh như một viên kim cương có một chút vẫn đục hay một viên đá sapphire nhạt khổng lồ, hải đăng của ánh sáng được phân chiều. Nếu đó là sự thật, thì bạn nên gặp tôi trước khi quá muộn. Mặc dù bạn đã không gặp tôi, nhưng tôi cho rằng đó cũng không phải là lỗi của bạn. Nếu người cảnh báo đã có ống nhòm, nếu thuyền trưởng giảm tốc độ, nếu thân tàu mạnh hơn, nếu hành khách không được tự mãn bởi hơi ấm bên trong, nếu sóng biển không cao quá mức, nếu, nếu, nếu, v.v.

Tốt. Cuối cùng, không gian rất yên tĩnh, nếu bạn có thể tin được. Tôi kinh hoàng với những gì tôi đã làm. Nhưng tôi cũng đã thấy những cánh tay điên cuồng rơi xuống khi những chiếc xuồng cứu sinh gần như trống rỗng trôi qua, nghe thấy những tiếng rì rầm cuối cùng của những người đắm bị mắc kẹt bên dưới khi nước dâng lên cổ và mũi, ngửi thấy sự tuyệt vọng khi cha mẹ nhận ra họ không thể cứu con mình, vì những người yêu nhau nhận ra họ có thể không cứu nhau hay cứu mình. Vâng, đó không phải là lỗi của tôi, đó là lỗi của họ, bởi vì lỗi của con người gộp lại và gộp lại cho đến khi hầu hết họ quên mất động thái anh hùng và lòng tốt và ý nghĩa là gì, và thực sự, việc nhớ lại cuối cùng cũng không giúp được gì.

Nguồn: Jill Patton. Undergrad fiction writers master the art of the speed-read. https://stanfordmag.org/contents/tales-from-the-garden-and-the-sea

Tiến sĩ Phạm Đình Bá- đại học Toronto, Canada dịch.