Phát ngôn ngụy biện của nhóm tác giả Cánh Diều

Mấy ngày qua mạng xã hội nóng hừng hực về sách giáo khoa của nhóm Cánh Diều, trong đó quyển “Tiếng Việt 1” có quá nhiều “sạn”

Nhóm tác giả Cánh Diều
(ảnh bìa sách Tiếng Việt 1)

Điều mà người dân e ngại không phải là giá sách đắt hay rẻ mà nội dung sách có nguy cơ đầu độc gây tác hại đến nhận thức của con trẻ khi đọc những mẩu ngụ ngôn như “Hai con ngựa”, “Quạ và chó”, “Ve và gà”, “Cua, cò và đàn cá”…mà nhiều bài viết đã phân tích, ở đây tôi xin không nhắc lại nữa!

Có thể khẳng định, sách “Tiếng Việt 1” là sách dạy ngôn ngữ cho học sinh ở lứa tuổi bắt đầu đi học, tiếp cận với ngôn ngữ dân tộc cần phải được dạy ngôn ngữ trong sáng, chuẩn mực. Tuy nhiên, hàng loạt ngữ liệu được sử dụng trong sách không mang tính phổ thông, đại chúng của Tiếng Việt mà sử dụng quá nhiều phương ngữ một cách tùy tiện như “tợp, chộp, nhá, cuỗm”…

Ngoài việc dạy cho trẻ con tính lưu manh, lọc lừa… Sách còn dạy trẻ con thói xấu đánh ghen của người lớn kiểu như “Núi cao, sông hãy còn dài/Năm năm báo oán, đời đời đánh ghen” mà mục đích là chỉ nhằm để “đưa bốn thanh ngang vào mô hình”.

Điều đáng nói là khi nhận được các thông tin phản hồi từ cộng đồng mạng xã hội và báo chí, GS Nguyễn Minh Thuyết đã có một lá thư gửi cho vị phụ đăng tải trên Facebook cá nhân.

Qua thư, ông nêu ra một số vấn đề có thể tóm lược như sau:

1/Những bài tập đọc trong sách giáo khoa tiếng Việt 1 được chọn lọc từ những tác giả có danh tiếng trên thế giới như như La Phông Ten; Lép Tôn-Xtôi thì không thể tầm bậy được.

2/ do truyện ngụ ngôn có nội dung dài nên khi kể chuyện chúng tôi phải chia hai câu chuyện, dạy xong Phần 1 thì tiếp nối Phần 2, trong khi cộng đồng mạng thì trích dẫn một nửa câu chuyện…

3/ Những ngữ liệu tiếng Việt đều được sử dụng trong từ điển của Hoàng Phê, đương nhiên là có cơ sở khoa học

4/ một số phụ huynh không không thông suốt về ý nghĩa của sách giáo khoa tiếng Việt 1, chỉ nghe một số người nói rồi hùa theo để chê bai sách mà chưa thấy hết giá trị của nó… Ông cho rằng đây là cách làm kiểu “cạnh tranh không lành mạnh”(?)

Tôi tôi xin lần được trao đổi lại các quan điểm của giáo sư Nguyễn Minh Thuyết như sau:

1/ Mặc dù những câu chuyện được kể lại từ truyện ngụ ngôn của các tác giả nổi tiếng thế giới, nhưng nhóm tác giả đã cố ý sửa chữa làm thay đổi nội dung, ý nghĩa của câu chuyện, thành ra khi nhận thức những mẫu chuyện kể nói trên, học sinh lớp 1 sẽ có những suy nghĩ lệch lạc về các hiện tượng xã hội. Các giá trị tốt đẹp bị lu mờ, ngược lại những mặt tiêu cực hiển hiện trong câu chuyện vô hình chung đã làm cho các cháu tiếp thu một cách vô tư, điều này rất là nguy hại. Thêm nữa, người Việt Nam thiếu gì những mẫu chuyện có lời hay, ý đẹp, tính giáo dục cao, tại sao các tác giả không chọn để dạy cho trẻ mà phải vọng ngoại?

2/ Đối với học sinh lớp 1, bước vào đầu tuổi học, Khi tri giác các sự vật hiện tượng đòi hỏi phải chính xác, trọn vẹn. Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết mang danh là nhà nghiên cứu giáo dục nhưng khi kể câu chuyện cho trẻ lớp 1 mà chỉ kể một nửa như thế liệu có thấu đáo vấn đề?

3/ Các ngữ liệu mà Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết dẫn ra là những phương ngữ được tác giả Hoàng Phê tập hợp biên soạn trong từ điển Tiếng Việt mà ông bảo đó là khoa học thì tôi nghĩ rất có vấn đề! Ngôn ngữ được đưa vào trong sách giáo khoa phải là ngôn ngữ phổ thông có tính phổ quát cao, còn trong từ điển người ta phải biên tập tất cả các từ để nhằm làm phong phú thêm tiếng Việt các vùng miền, những phương ngữ này chỉ sử dụng trong các tác phẩm văn học, các lời nói của nhân vật theo địa phương để tăng thêm màu sắc vùng miền chứ không ai sử dụng trong sách giáo khoa cả!

4/ Cộng đồng mạng xã hội có rất nhiều thành phần, đó là trí tuệ tập thể, không thể để một ai đó “giật dây” rồi nói hùa theo như cách mà tác giả đã qui chụp. Chắc gì nhóm tác giả đã giỏi hơn cộng đồng mạng xã hội mà ông Thuyết huênh hoang?

Tóm lại, khi một bộ sách có nhiều khiếm khuyết, được cộng đồng mạng chỉ ra thì nhóm tác giả nên cầu thị để khắc phục, sửa chữa chứ không ai chối bỏ như nhóm tác giả Cánh Diều ./.

12/10/2020

Đặng Phước

Văn hóa xưng hô!

Bài viết này không đề cập đến việc xưng hô trong tôn tộc, gia đình có quan hệ huyết thống mà chỉ đề cập đến nhân xưng ngoài xã hội!

Về quan hệ xã hội, có hai cách xưng hô đó là xưng hô theo chức vụ và xưng hô theo tuổi tác.

Xưng hô theo chức vụ, là khi ta đến các cơ quan công sở, các tổ chức tôn giáo, các tổ chức xã hội dân sự ta nên xưng hô theo chức vụ các vị quan chức hay chức sắc để thể hiện sự tôn trọng tổ chức. Tuy nhiên, thái độ phải đàng hoàng chửng chạc, chỉ xưng gọi chức vụ của người tổ chức khi mới vào lần đầu, còn sau đó thì nên gọi “ông”, “bà”, “cô” và xưng “tôi”. Cần nói thêm là không được tỏ thái độ khúm núm, hèn hạ như xoa tay, cúi khom người …

Xưng hô theo tuổi tác đó là cách ứng xử văn hóa của người Việt từ bao đời nay!

Theo cách đó, người nhỏ tuổi xưng hô với bậc cao niên đáng tuổi anh, chị, chú, bác, ông, bà của mình thì gọi theo đúng vai như thế để thể hiện sự tôn trọng người lớn tuổi. Trường hợp, mới gặp chưa biết tuổi nhau thì gọi “anh, chị” xưng “tôi”để giữ phép lịch sự xã giao!

Người có văn hóa, trọng Lễ Nghĩa, việc xưng hô theo tuổi tác không bị ảnh hưởng bởi quan điểm chính trị, vì thế cho dù khác chiến tuyến thì người ta vẫn xưng hô đàng hoàng, tử tế.

Thời tôi sống ở miền Nam Việt Nam dù khác quan điểm chính trị với miền Bắc tuy nhiên người miền Nam vẫn được dạy cách xưng hô một cách trung dung không bày tỏ thái độ miệt thị, chẳng hạn như gọi là ‘ông Hồ Chí Minh’, ‘ông Phạm Văn Đồng’, ‘ông Tôn Đức Thắng’…chứ không ai gọi thằng này, thằng nọ bao giờ cả!

Ở miền Bắc thì dạy cách xưng hô thế nào? Tất cả những thành viên của chính phủ Việt Nam Cộng Hòa đều bị gọi một cách xách mé, miệt thị chẳng hạn như như “thằng Diệm” “thằng Thiệu”… Nếu xưng hô theo cách đó thì Lê Chiêu Thống, Trần Ích Tắc đều bị gọi bằng “thằng” cả?

Tôi xin lỗi các vị Tổng thống VNCH quá cố vì đã phải nhắc lại cách gọi tên của người miền Bắc để cho thấy văn hoá giáo dục ở thể chế cộng sản như thế nào?

Người ta nói: “thể chế chính trị nào thì nền giáo dục đó, nền giáo dục nào thì con người đó” quả là không sai!

Một luật sư còn trẻ tuổi như Nguyễn Thuỷ mà dám gọi cụ già đáng tuổi ông mình là “thằng”và đòi đem tùng xẻo cụ trong khi cụ chưa làm điều gì hại nước, hại dân mà cụ chỉ đứng ra bảo vệ đất đai của tổ tiên bao đời nay. Vậy mà, người ta vào tận phòng ngủ để bắn chết cụ rồi dùng đám con ranh DLV, AK47 để phỉ báng cụ không tiếc lời thì đạo đức và luật pháp ở đâu?

Nhà giáo Đặng Đăng Phước

Thêm một đại học nữa từ chối Viện Khổng Tử!

Lễ gắn biển Viện Khổng Tử tại Đại học Michigan năm 2009 (Ảnh từ trang web của Văn phòng Viện Khổng Tử, Đại học Nhân dân Trung Quốc)

Đại học Michigan tuyên bố đóng cửa Viện Khổng Tử vào năm 2019. Lý do: Vấn đề mà Viện Khổng Tử khiến nhiều người lo ngại đó là can thiệp vào tự do học thuật, làm gián điệp và thu thập thông tin tình báo.

Thực chất các viện Khổng Tử mọc trên khắp thế giới không liên quan gì tới học thuyết của đức Khổng Tử.

Trước đó mấy năm, nhiều trường đại học Mỹ và châu Âu đã từ chối sau khi phát hiện ra các viện này đi ngược lại tiêu chí tự do học thuật, Đại học Stockholm của Thụy Điển là một ví dụ.

48368828_1767870029989597_8184124645692145664_n
Đại học Stockholm của Thụy Điển ra thông báo từ chối gia hạn hợp đồng với Viện Khổng Tử

Việt Nam cũng có một cái, nằm trong Đại Học Quốc Gia Hà Nội.

Theo facebooker Nguyễn Đức Hiền