Lịch sử phong trào nghiệp đoàn ở nước Anh – Kỳ 1: Pháp lệnh về Người Lao động năm 1349

Viết bởi Tú Cầu. Liên lạc tác giả: tucau@nghiepdoanbaochi.org

ab749a71b7b8472343ce620414733ae2--black-death-plague.jpg

Vào thế kỷ 18, nước Anh trải qua cuộc Cách mạng Công nghiệp, làm khai sinh những nghiệp đoàn đầu tiên. Trong loạt bài này, tôi sẽ điểm lại những cột mốc quan trọng trong quá trình hình thành các nghiệp đoàn ở Anh quốc. Qua đó, chúng ta sẽ hiểu hơn về lịch sử của phong trào Nghiệp đoàn, và rút ra nhiều kinh nghiệm bổ ích cho phong trào nghiệp đoàn ở Việt Nam.

Kỳ 1: Pháp lệnh về Người Lao động năm 1349

Từ năm 1348 đến năm 1350, nạn dịch hạch bùng phát ở Anh, giết chết khoảng 30-40% tổng dân số nước này. Do dân số đột ngột suy giảm, nguồn cung nhân công lao động ở Anh giảm mạnh, trong khi nhu cầu của nền kinh tế nông nghiệp ở nước này vẫn rất lớn.

Trước tình hình đó, các chủ đất ở nước Anh phải dối mặt giữa hai lựa chọn: hoặc tăng lương cho nhân công để cạnh tranh với các chủ đất khác trong việc thu hút lao động, hoặc bỏ hoang khu đất canh tác của mình. Do chi phí để thuê lao động tăng, hàng hóa cũng tăng giá theo, khiến xảy ra tình trạng lạm phát. Lạm phát gây thiệt hại cho tầng lớp giàu có của nước Anh, và cho một bộ phận người lao động. Trong khi đó, những người lao động khác lại hưởng lợi bằng cách đòi chủ thuê tăng lương.

Tầng lớp giàu có tỏ ra bức xúc về phong trào đòi tăng lương này, và về việc phải cạnh tranh với nhau để thu hút lao động. Chẳng hạn, John Gower nhận xét rằng nhân công hậu dịch hạch rất “khan hiếm”, “chậm chạp”, “đòi trả nhiều tiền trong khi làm rất ít”.

Trước tình hình đó, ngày 18/06/1349, vua Edward III đã ban hành Pháp lệnh về Người Lao động năm 1349 của Anh. Pháp lệnh này đưa ra nhiều quy định, bao gồm:

_ Mọi người dưới 60 tuổi đều phải lao động

_ Giới chủ không được thuê lao động dư thừa

_ Giới chủ không được trả lương, và người lao động không được nhận lương cao hơn mức ở trước nạn dịch hạch

_ Thực phẩm phải được định giá hợp lý, để không tạo ra lợi nhuận quá cao

_ Không được bố thí, để tránh gây ra sự lười biếng

Năm 1351, vua Edward III tiếp tục ban hành Luật Lao động năm 1351, có nội dung chính tương tự Pháp lệnh về Người Lao động năm 1349. Cả hai văn bản này đều có một hạn chế lớn, là không tính đến các điều kiện kinh tế đang thay đổi sau nạn dịch hạch và trong cuộc Chiến tranh Trăm năm. Vì vậy, hai văn bản không được thực thi nghiêm túc ở hầu hết các vùng, và mức lương nông nghiệp ở Anh đã tăng gấp đôi từ năm 1350 đến năm 1450. Bệnh dịch hạch được cho là đã thay đổi hoàn toàn kết cấu xã hội Anh, theo hướng tăng quyền cho các tầng lớp lao động. Đây là một tiền đề để hình thành các phong trào nghiệp đoàn ở Anh trong thế kỷ 18.

Tú Cầu-sinh viên ngành ngôn ngữ Anh, đại học Mở Hà Nội, thành viên Nghiệp đoàn sinh viên Việt Nam.

Bài viết thuộc Chương trình phổ biến kiến thức nghiệp đoàn do Nghiệp đoàn sinh viên Việt Nam tổ chức

Chú thích:

[1] “What was the Economy Like After the Black Death?” – The Plague and England, Cardiff University

https://web.archive.org/web/20070430031619/http://www.cf.ac.uk/hisar/teach/history/projects/plague/economy.html

[2] “ORDINANCE of LABOURERS, 1349” – Britania.com

http://www.britannia.com/history/docs/laborer1.html

Sponsored Post Learn from the experts: Create a successful blog with our brand new courseThe WordPress.com Blog

Are you new to blogging, and do you want step-by-step guidance on how to publish and grow your blog? Learn more about our new Blogging for Beginners course and get 50% off through December 10th.

WordPress.com is excited to announce our newest offering: a course just for beginning bloggers where you’ll learn everything you need to know about blogging from the most trusted experts in the industry. We have helped millions of blogs get up and running, we know what works, and we want you to to know everything we know. This course provides all the fundamental skills and inspiration you need to get your blog started, an interactive community forum, and content updated annually.

Giáo sư Nguyễn Đăng Hưng: lời bạt về công trình của Hồ Ngọc Đại

LỜI DẪN:
Sau khi viết lời bạt dưới đây, khiêm tốn dưới dạng một lời bình dưới chân các bài đã đăng, tôi định thôi, không bàn đến chuyện này nữa, nhất là tôi có tâm trạng bất an về thái độ của một số trí thức Viêt Nam trong tranh luận về học thuật. Tôi tự bảo có lẽ từ rày nên dè chừng, không nói hết sự thật vì có khả năng tôi sẽ mất đi những bạn bè mà tôi hằng chia sẻ những giá trị cao đẹp bấy lâu nay. Nhưng lòng tôi vẫn chưa yên lòng, tự bảo làm sao đây với lương tri một nhà khoa học, một trí thức dấn thân về những bất trắc của xã hội Việt Nam ngày nay mà giáo dục là sở trường của một nhà giáo như tôi?

Thế là tôi nhận được trực tiếp qua thư điện tử một bài viết mới của nhà giáo lão thành Trần Minh Quốc, rất tích cực trong thảo luận về Công Nghệ Giáo Dục ( sau đây sẽ gọi tắt là CNGD), một đề tài nóng bỏng hiện nay, vẫn chưa được đúc kết trên các diễn đàn.

Vì lý do rộng đường dư luận, tôi quyết định đăng lại lời bạt của tôi, sau đó là nguyên văn bài viết của nhà giáo Trần Minh Quốc.

Nguyễn Đăng Hưng
_________________________________________________________________
LỜI BẠT
Nguyễn Đăng Hưng

Hai bài tôi viết về Công Nghệ Giáo Dục (CNGD) đã được bạn đọc đón nhận ra ngoài sự chờ đợi của tôi ! Tôi rất cám ơn sự nhiệt tình của bạn đọc.
Ngược lại cũng có những phản ứng bất ngờ ! Thí dụ có một vị vốn cũng là giảng viên đại học miền Trung, bất chợt bỏ bóng đá người, oánh tôi dưới thắt lưng một cách rất thiếu văn hóa !
Bị cộng đồng mạng đồng loạt phản ứng, ông giảng viên ĐH miền Trung kia đã xóa bài tệ hại. Lời xin lỗi không thấy đâu hết! Vậy là coi như cho qua ! Chuyện tử tế của phe phản biện xã hội cũng không có!
Một ông trí thức khác trách tôi nói liều không đọc sách ông Hồ Ngọc Đại !
Tôi xin nhắn nhủ ngài trí thức tiếng tăm đó là tôi vốn người ngoại đạo, không phải là nhà âm ngữ học, cũng không phải là nhà nghiên cứu về GS Hồ Ngọc Đại !
Tôi chỉ phản biện một cách chân thực cái tôi biết, thí dụ như cách dạy toán cách tân là rất tai hại, không nên. Nội chuyện này cũng đủ nên đặt vấn đề với CNGD !
Ngoài ra, tôi có trích dẫn và phản biện những tuyên bố trên đài mà ai cũng thấy từ GS Hồ Ngọc Đại, những mâu thuẫn không thể chối cãi giữa nói và làm, những sơ sót trên sách Tiếng Việt lớp 1, CNGD…
Tôi nào phản biện tất cả sách ông Đại viết, có thể có chỗ rất hợp lý, ngược lại điều mà GS Đại nói trên đài…
Vậy là bạn tốt của GS Đại, ngài trí thức nên khuyên GS Đại, đưa ra một bản đính chính, rút lại những gì còn mập mờ chưa rõ, sửa chữa những sơ sót, hoàn thiện sách quan trọng nhất của ông để học sinh nhờ !…
Cũng nên khuyên ông Đại nên phát biểu khiêm tốn hơn, cân nhắc hơn, nhất quán hơn, để cho dân chúng có thiện cảm hơn!
Tôi luôn luôn đánh giá GS Hồ Ngọc Đại là một trí thức tâm huyết với giáo dục, có thiện ý thay đổi tích cực nền giáo dục Việt Nam.

Nguyễn Đăng Hưng 16/9/2018

Công Nghệ Giáo Dục ! Còn lý lẽ nào để chống đỡ?

 

42648287_10156876813039736_756371533558972416_o
Nhà giáo Trần Minh Quốc

Mặc dù, có ưu thế, được Bộ Giáo Duc cho phép tiếp tục ” thử nghiêm” như hàng chục năm qua, nhưng Công Nghệ Giáo Dục (CNGD) của ông Hồ Ngọc Đại (HNĐ), vẫn tiếp tục bị dư luận đẩy vào thế bị động !

Trong “mênh mông thế sự số 53 ” mới nhất, PGS Tương Lai (TL) có bài viết ” Đôi diều về HNĐ, bạn tôi. “. Đọc cái tựa thôi, cũng đủ lường trước bài viết sẽ bênh vực cho HNĐ và biện minh cho CNGD ! Đó là quyền của GS . Nhưng qua lời văn thận trọng, trau chuốt như người thợ đánh bóng cho một sản phẩm sơn mài, chúng tôi, bậc đàn em, vẫn không khỏi lo lắng dùm cho GS, một trí thức đại thụ mà chúng tôi hằng quý trọng.

Lo lắng vì người thợ lãnh phải một sản phẩm sơn mài nhiều cát sạn là lỗi lầm ! Bênh vực làm sao được ? Khi mà HNĐ chẳng ra gì về tư cách ứng xử xã hội ! Bênh làm sao được khi mà nội dung phát biểu đầy tính cực đoan ? (Tôi có bằng cấp cao nhất ! Trẻ con không cần noi gương ai hết ! Nó phải được là chính nó! chính nó ! Người lớn không được…vv …và … vv…

Lo lắng vì Tiếng Việt 1 CNGD nhiều sai sót, sai lầm, mà HNĐ chưa hề một lần nhìn nhận trước công chúng để sửa sai ! Làm sao GS TL có thể thay thế HNĐ biện minh cho CNGD được ! Tội cho GS TL, vì tình bạn 77 năm mà GS phải nhào ra chia lữa ! ” Hoạn nạn tương cứu, sinh tử bất ly”

Sự xuất hiện đột ngột muộn màng của GSTL, có thể khiến xã hội ngừng ném đá vì sợ trúng nhầm vị GS khả kính của mình, trong phong trào đấu tranh vì dân chủ nhân quyền… !

CNGD đã bị đẩy vào thế bị động, không còn lý lẽ nào để chống đỡ được nữa, các anh ấy trong đó có GS TL, sinh ra cáu gắt, hằn học ! Dẫn đến sai lầm ” chết người ” !

Liều mạng chống đỡ cho bạn, liều mạng chạy ra cứu bạn bằng mọi cách, những cái cách mà một người thường có chút suy nghĩ không nên làm, vậy mà GS TL một hàn lâm bác học lại dám làm :

GS TL quy tội cho ” đám quần chúng phản biện ” là vì tiền mà chống lại bạn ông ! Để bày tỏ quan điểm này, GS đã lôi kéo cả thi hào Nguyễn Du vào cuộc: ” ào ào đổ lộc rung cây “. Câu tiếp, thay vì ” bên trong dường có hương bay ít nhiều “, GS sửa lại là ” bên trong dường có hơi đồng dẫn đưa ” !

Việc làm này còn xâm phạm bản quyền ” Truyện Kiều ” là tài sản quốc gia ! Đồng thời xúc phạm đến danh dự của quần chúng phản biện ( một quyền tự do hiến định ), trong đó có đông đảo nhân sĩ, tu sĩ, trí thức trong và ngoài nước !

Xã hội lên tiếng,vì lẽ phải, chứ đâu vì tiền? ” Bên trong dường có… ” ( À l’intérieur peut avoir ) , chưa khẳng định sao vội đem ra quy tội cho người khác ? Riêng chúng tôi, viết báo, trả lời PV… chưa hề đặt vấn đề nhận thù lao ! Mặc dù đang rất khó khăn trong bửa ăn hàng ngày mà vẫn sẳn lòng vắt óc, chọn lựa từng câu văn, từng lời nói, trăn trở thâu đêm !

Nói bừa cho hả dạ thì dễ nhưng tranh thủ sự đồng thuận thì rất khó, chúng tôi rất sợ trời phật, lời Chúa qua kinh thánh có dạy : ” cái lưỡi tuy chỉ là một quan thể (une partie du corps), nhưng khoe được những việc lớn, là nơi đô hội của tội ác ( il se concentre sur les crimes ) ” Gicơ 3: 5+ 6 “, lời Đức Phật dạy về ” Chánh vọng ngữ ” , trong dân gian ta cũng dạy trẻ ” phải uốn lưỡi 7 lần “….

Chúng tôi, quen rồi, thành tập quán noi gương thánh hiền, noi gương nhà thờ,thánh thất, chùa chiềng nơi phát ra những lời răn dạy, soi dẫn cho cuộc sống… nay bỗng dâng có ông GS Hồ Ngoc Đại nào đó , thỉnh sách vở, cả chục quyển, cả ngàn trang, từ tận bên Liên Xô (LX) về, cô đọng lại thành CNGD,dạy cho con cháu chúng tôi với triết lý, “trẻ con không cần theo gương ai cả” !

Đất nước LX bên “Tây Vực” ấy nghe nói cũng rất giỏi về khoa hoc kỹ thuật, nhất là khoa hoc quân sự, khoa học vũ trụ, đã có nhiều người Miền Bắc nước ta, đi du học ở bển rất thành đạt ! Về âm thầm cống hiến tài năng cho đất nước, có ai phản đối gì đâu ? Xã hội có muốn ngợi ca số trí thức tài giỏi này, cũng không biết ở đâu mà ca với ngợi !

Nhưng rất tiếc, chỉ riêng ông HNĐ chủ trương theo cách dạy mới và rất lạ lẫm : ” trẻ con không cần theo guong ai cả”! Chúng tôi không thể dễ dàng chấp nhận được !

Tức là con cháu chúng tôi không noi gương thầy cô, không cần nghe lời cha mẹ anh chi chú bác cô cậu dì…, cũng không cần học tập phong cach đạo đức của các bậc tiên hiền, không cần ” Bình Ngô Đại Cáo”, không cần ” Gia Huấn Ca “, không cần ” Nam Quốc San Hà …” không cần Chúa Phật Trời Đất gì cả ! Trẻ con phải được là chính nó ! chính nó !

Nhưng bà con thử nghĩ xem, trẻ con chính nó có cái gì đâu ? Chỉ có bản năng và nó sẽ lớn lên cùng bản năng của chính nó. Tức bản năng sinh đẻ và bản năng cấu xé để sinh tồn !

Thật kinh tởm !

Rất mong các nhà hoạch định chính sách giáo dục hơn ai hết phải sớm thấy rõ điều này. không cả nể “tình bạn bè”, không cả nể tuổi tác, không cả nể bằng cấp cao nhất! cao nhất ! không cả nể tiếc rẻ công lao của ông gs ấy , cả đời viết hàng chục pho sách, với hàng chuc ngàn trang triết hoc

Chính Lenine cũng từng viết hàng triệu trang sách, cuối cùng lỗi thời cũng phải sụp đổ tan tành theo Liên Bang Xô Viết !

Cũng không nên cả nể thân thế ” Danh gia vọng tộc ” ! Cố TBT Lê Duẩn rất khả kính, nhưng không vì thế mà xã hội lại chấp nhận sự tồn tại của CNGD , cùng cả cái ” tư tưởng triết học ” đã sản sinh ra nó, một thứ tư tường đoạn tuyết quá khứ ! Tương lai cũng không lưu được dấu ấn nào của hiện tại, các thế hệ sinh giới F1, F2, F3…. không nhận ra nhau, chúng tồn tại trong thế giới tự nhiên một cách hoang dại rừng rú !

Mặc dù vậy, chúng tôi vẫn mở ngỏ, nghe ngóng những ý kiến trái chìu, đề xem mình có cố chấp cực đoan hay không ? Chúng tôi chờ đợi thái độ của 2 vị trí thức tầm cở quốc gia và quốc tế : giáo sư Ngô Bảo Châu và GS Tương Lai! Tuy muộn màng, nhưng cuối cùng 2 vị cũng lên tiếng trong sự chờ mong của mọi người :

1/ GS Ngô Bảo Châu (NBC): phát biểu ngắn gọn với 2 ý kiến rõ ràng :
* CNGD dẫn đến hệ lụy : học sinh sẽ viết sai chánh tả, trái ngược với tự hào của HNĐ, học sinh của ông, sẽ không viết sai chánh tả !
* Học bằng CNGD, học sinh vẫn biết đọc như thường ! ” Như thường ” có nghĩa là CNGD không hon gì giáo dục truyền thống !
Qua 2 ý kiến ngắn gọn đơn giản trên đây, cho thấy GS NBC không cam tâm làm cái phao cứu sinh cho CNGD như HNĐ từng kỳ vọng !

2/ GS Tương Lai : Qua ” mênh mông thế sự ” số 53, chúng tôi tiếp thu được từ GS 1 ý kiến và 2 thái độ :
* 1 ý kiến : GS bênh vực và chống đở cho GS HNĐ mà gs nhận là bạn “tin yêu” 77 năm, bằng cách khuyến cáo mọi người phải đọc hết sách của GS HNĐ xong rồi mới được quyền phê phán CNGD , GS liệt kê ra 6 quyễn sách với hơn 2210 trang ! Ý kiến này không thuyết phục cho lắm ! Vì cả trăm nghìn phụ huynh học sinh đa phần là chân đất, thời giờ đâu mà đọc từng ấy trang sách, dù có đọc cũng it ai hiểu gì, cho dù mọi người có đọc hết sách của HNĐ, quán triệt sâu sắc “tư tưởng” HNĐ thì vẫn không chấp nhận con lợn con heo gọi là con ỉ được ! vv và vv….
* Thái độ 1 : Do không trưng ra được lý lẽ khả tín, từ đó GS sinh ra cáu gắt, mượn thơ kiều để kết tội quần chúng vì tiền mà tấn công HNĐ !
* Thái độ 2 : mượn câu nói của nhà bác hoc Einstein để mạt sát quần chúng phản biện là đám đông ngu si ! ” phải chịu thua vì không chống lại được bon ngu si quá đông ” ( ne peut pas lutter contre les imbeciles parce qu ils sont trop de monde )

GS Ngô Bảo Châu và GS Tương Lai là 2 đỉnh cao của trí tuệ, nhưng kết cuộc có bênh vực gì được cho HNĐ đâu ? Vậy còn ai, còn lý lẽ nào chống đở cho Công Nghệ Giáo Dục ?

Trần Minh Quốc

Lỗi tại bố mẹ, lỗi tại thầy cô

Một ngày nọ, nhà giáo Nguyễn Văn Khải nhận được yêu cầu bán bóng đèn 60 phân. Ông buồn vì người thầy mua bóng đèn bừa bãi như thế sẽ làm hỏng mắt các học sinh. Các nhà giáo đi mua bóng đèn mà không biết mua nhầm bóng đèn sẽ làm cho  học sinh bị cận và phải đeo kính.

Thầy Đào Quang Thực không cô đơn!

42088787_295290861284368_1026972305911185408_n.jpg
Ảnh 1: Thầy Thực về Hà Nội biểu tình phản đối Formosa 5/2016

Nghe tin thầy thực bị bắt, bị khởi tố theo điều 79: “Hoạt động lật đổ” từ hôm 5/10/2017 qua Hội Giáo chức Chu Văn An, nhưng phải đến tận 1/2/2018 chúng tôi mới tìm được manh mối để lên thăm nhà Thầy.

Hoà Bình, cái tỉnh của núi rừng. Và khi chúng tôi thực sự đến mới thấy hết những con đường ngoằn ngoèo khúc khuỷu. Xe chúng tôi phải dừng nhiều lần vì lầy lội, và vì để hỏi thăm đường.

Và khi bước chân vào nhà thầy, qua sự dè dặt, lo ngại của vợ thầy (cũng là một cô giáo), và qua những ánh mắt tò mò, dò xét của những người xung quanh, chúng tôi cảm nhận rõ cái sự “khác người” của thầy giữa vùng quê mà thầy sống, và nỗi khổ của gia đình thầy khi có một chủ nhà khác người như thế.

42139062_295290874617700_1654230190475182080_n
Ảnh 2: Chúng tôi đến thăm nhà thầy 1/2/2018

Quả thật lúc đầu tôi nản đến nỗi muốn quay ra ngay để khỏi làm phiền gia đình, nhưng rồi cố nán lại để giải thích cho gia đình biết sự chính nghĩa của thầy.

Cũng dễ hiểu, ở một vùng miền núi cách biệt như nhà thầy, thời sự, chính trị ít ai biết đến, internet lại càng là điều xa lạ, thì việc thầy Thực “hoạt động lật đổ chính quyền” và bị bắt, là một việc vô cùng nghiêm trọng, như một tiếng bom nổ giữa ban ngày. Khâm phục thầy thì lại càng thương thầy và gia đình, đơn độc chịu đựng những sách nhiễu, áp lực từ công an và chính quyền. Thầy như một ngôi sao cô đơn nhưng vẫn sáng.
(Tuy là một vùng quê nghèo, nhưng chếch bên phải của nhà thầy là một dinh thự hoành tráng, hỏi ra thì đó là một nhà quan).

Nhưng thầy Thực chỉ khác người trong vùng bởi hành động đứng dậy đấu tranh, chứ trong cuộc sống đời thường thì thầy được cả làng, nhất là các học trò quý mến, kính trọng, bởi lối sống mẫu mực, nhiệt tình và hết lòng với những người xung quanh, đặc biệt với học sinh. Thầy thường xuyên giúp đưa đón các học trò đến trường, cho các cháu ăn cơm ở nhà mình. Lúc bị bắt thầy cũng vừa giúp đón học sinh về.

Mới đây thấy một tấm hình thầy tham gia biểu tình phản đối Formosa ở Nhà hát lớn Hà Nội năm 2016, mới thấy thầy đã thiệt thòi, khó khăn, cô đơn và nỗ lực như thế nào. Muốn được biểu tình thầy phải từ Hoà Bình về tận Hà Nội, mà cho đến khi bị bắt nào mấy ai biết thầy. Thầy không có người đồng hành chia sẻ, không được bênh vực, bảo vệ, đùm bọc như những người đấu tranh ở nơi có đông người tham gia. Nhưng ý chí của thầy sắt đá, tâm hồn thầy đầy hoài bão về những điều tốt đẹp cho quê hương.

“Tôi đấu tranh đòi tự do, dân chủ, và quyền con người cho nhân dân tôi. Tôi đấu tranh cho đất nước tôi được sống trong môi trường trong lành. Tôi không ân hận”. Thầy đã nói vậy trước bản án 14 năm tù, bình thản mỉm cười, hẹn đặt tên cho cháu nội, và dặn các con chăm sóc cây cối trong vườn, coi đó như một cuộc dạo chơi, dẫu trong người đang mang đầy bệnh tật. Cảm phục và thương mến thầy biết mấy!

Thầy đã không còn cô đơn, giờ đây cả gia đình đứng bên thầy, tự hào về thầy. Hơn nửa năm trước, khi chúng tôi đến thăm, vợ thầy e ngại không dám chụp hình chung – thì vài tháng sau, khi tôi bị đánh vì đi biểu tình phản đối luật đặc khu, cả nhà thầy đã từ Hoà Bình xuống nhà thăm, và cô ấy đã không ngần ngại chụp hình, (sự chuyển biến ấy là món quà quý giá đối với tôi hôm đó).

Ảnh 3: Gia đình thầy Thực thăm nhà tôi khi nghe tin tôi bị đánh, 6/2018
Ảnh 3: Gia đình thầy Thực thăm nhà tôi khi nghe tin tôi bị đánh, 6/2018

Thầy đã không còn cô đơn. Chúng tôi sẽ luôn đồng hành cùng thầy và gia đình, bởi CHÚNG TA LÀ MỘT GIA ĐÌNH! ❤️🌹

Nhà tranh đấu Nguyễn Thúy Hạnh/fb

Nghiệp đoàn độc lập là gì?

Một buổi họp của Nghiệp đoàn giáo chức Việt Nam- hình minh họa bởi Ty Lê
Một buổi họp của Nghiệp đoàn giáo chức Việt Nam- hình minh họa bởi Ty Lê

Bản thân của hai chữ “nghiệp đoàn” đã cho chúng ta một định nghĩa rất chuẩn xác: là đoàn thể của những người cùng một nghề nghiệp.

Một nghiệp đoàn đúng nghĩa phải là do chính người lao động bầu ra, đại diện cho người lao động và đấu tranh cho quyền và lợi ích của người lao động.

Khi nói đến nghiệp đoàn , người ta không chỉ nghĩ là nghiệp đoàn của công nhân, mà nó là tập hợp của tất cả những ngành nghề được hoạt động trong quốc gia đó. Ví dụ: nghiệp đoàn giáo chức, nghiệp doàn hàng không, nghiệp đoàn thợ mộc…

Và một điều quan trọng nhất, nghiệp đoàn phải là một tổ chức xã hội dân sự chuyên nghiệp và phi chính trị. Đó là điều chủ yếu để phân biệt với công đoàn, là tập hợp của những công nhân, của những người lao động nằm dưới sự chỉ đạo của nhà nước và đảng. Chính vì thế, nó không do người lao động trực tiếp bầu nên, vì thế không đại diện cho người lao động.

Và trong rất nhiều trường hợp, họ không đấu tranh cho quyền lợi của người lao động mà thường họ đứng về phía chủ nhân.

Trên thực tế, trong suốt quá trình thành lập và hoạt động của Tổng liên đoàn lao động Việt Nam đã chứng minh cho điều đó (Tất cả những cuộc đình công của công nhân từ trước đến nay đều là những cuộc đình công tự phát, Tổng liên đoàn lao động Việt Nam chưa bao giờ hướng dẫn công nhân biểu tình đình công để đòi hỏi quyền lợi cho họ) . Ngoài ra, Điều 1 chương 1 Luật Lao động cũng đã khẳng định Tổng liên đoàn lao động Việt Nam là một cơ quan chính trị của Đảng và nhà nước: “Công đoàn là tổ chức chính trị – xã hội rộng lớn của giai cấp công nhân và của người lao động, được thành lập trên cơ sở tự nguyện, là thành viên trong hệ thống chính trị của xã hội Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam ;”

Vì thế, chúng tôi chọn danh từ “nghiệp đoàn” thay vì “công đoàn” để nói lên tính độc lập của nghiệp đoàn và đồng thời để phân biệt với công đoàn của nhà nước.

Nguồn: Nghiệp đoàn sinh viên Việt Nam

Nghiệp đoàn giáo chức độc lập sẽ bảo vệ những giáo viên nữ khỏi đi tiếp khách.

Ảnh: Trưởng phòng Giáo dục huyện Hồng Lĩnh Lê Bá Thiềm, người được cho là đã điều động các nữ giáo viên ở Hà Tĩnh đi làm lễ tân, tiếp rượu quan khách.

Khi bị chất vấn bởi báo chí, Trưởng phòng Giáo dục Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) Lê Bá Thiềm – người được cho đã điều động một số cô giáo trong huyện làm lễ tân, tiếp rượu quan khách, đã nói một câu tỏ rõ mình là một tay cao cờ:

‘Giáo viên nào phản ánh như thế cứ trực tiếp đối thoại (đối chất)’.

Ông ấy đã chiếu đúng thế bí của các nữ giáo viên: Trước quyền lực ai cũng yếu ớt vì đơn lẻ.

Vậy nên, cho tới lúc này, nhiều ngày sau khi sự việc xảy ra, chưa một ai trong số các nữ giáo viên dám đứng ra trước công luận, đường đường chính chính tố cáo hành xử tệ hại của ông Trưởng phòng và những cấp trên của ông ta ở Hồng Lĩnh.

Ngay cả khi nhận được sự khích lệ từ các nhà báo, đa số nữ giáo viên này hẳn đều đang nghĩ: ‘Nhà báo đến viết bài rồi đi, nhưng mình vẫn sẽ là giáo viên ở cái xứ Hồng Lĩnh này mãi, liệu có yên ổn không, ngay cả khi có thể khiến tay Trưởng phòng kia mất chức? Hay là chưa được vạ thì má đã sưng? Thôi thì đành im lặng vậy, có phải mỗi mình bị vậy đâu.’

Vậy là cuối cùng ai nấy đều giữ sự ấm ức trong im lặng. Bất công cũng được nuôi dưỡng theo cách đó.

Giả định này, nếu đúng thực tế, gợi ý rằng, sự vào cuộc của báo chí, dẫu rất quan trọng, song vẫn chỉ giúp giải quyết phần ngọn của vấn đề khi sự tình vỡ lở, chứ không xử lý được nguyên nhân gốc rễ để ngăn chặn những điều tệ hại.

Nhưng mà nguyên nhân gốc rễ của tình trạng này là gì?

Nhiều người trả lời đơn giản là vì những lãnh đạo như ông Thiềm thiếu đạo đức, vô giáo dục và coi thường phụ nữ nên mới hành xử như vậy.

Chưa vội đánh giá lý giải trên, thử điểm qua thêm vài câu hỏi nữa:

1, Sự việc ép giáo viên nữ có ngoại hình ưa nhìn phải đi tiếp khách, tiếp rượu nhân các kỳ lễ lạt chỉ diễn ra trong ngành giáo dục huyện Hồng Lĩnh? Hay chỉ riêng ở tỉnh Hà Tĩnh? Hay là của cả nước?

2, Sự việc này chỉ xảy ra trong ngành giáo dục, hay còn trong các ngành nghề, lĩnh vực khác của khu vực công, khi mà các nữ nhân viên có vẻ ngoài dễ nhìn thường bị yêu cầu phải đi tiếp khách – điều vốn không được quy định trong mô tả công việc của họ, và nằm ngoài ý muốn của họ?

Nếu câu trả lời cho tất cả câu hỏi trên đều là ‘Không’: Sự việc trên KHÔNG CHỈ xảy ra ở Hồng Lĩnh, cũng KHÔNG CHỈ trong ngành giáo dục mà ở khắp các cơ quan của những lãnh vực khác nhau trên cả nước, thì có thể chúng ta sẽ phải đối mặt với một câu hỏi lớn hơn: Vì sao đa số những người có quyền hành ở xã hội chúng ta đều hành xử như vậy?

Hay, nếu gọi cách hành xử trên là phi đạo đức, thì câu hỏi sẽ là vì sao những kẻ có quyền hành ở nước ta lại phi đạo đức trên một diện rộng như thế?

Đơn giản thôi, ấy là vì quyền lực của họ không bị kiềm chế/đối trọng.

Lord Acton, vài trăm năm trước đã nói một câu khó có thể bắt bẻ: “Quyền lực có xu hướng gây hủ hóa. Quyền lực tuyệt đối, hủ hóa tuyệt đối”.

Ai, tổ chức nào trong ngành giáo dục Hồng Lĩnh có thể đối trọng lại quyền lực của ông Lê Bá Thiềm, trưởng phòng giáo dục huyện này?

Mà cũng chưa cần tới cấp trưởng phòng giáo dục, nội trong một trường học hiện nay, ai, tổ chức nào có thể đối trọng lại quyền lực của hiệu trưởng?

Đây mới thực sự là nguồn cơn của nhiều điều tệ hại xảy ra mà kẻ chịu thiệt bao giờ cũng là mỗi người lao động đơn lẻ.

Thế giải pháp là gì? 

Bản chất mối quan hệ giữa ông trưởng phòng giáo dục (và các hiệu trưởng) với các cô giáo là giữa người sử dụng lao động và người lao động. Trong trường hợp này, người sử dụng lao động đang lạm dụng quyền lực để bắt ép người lao động phải làm những việc ngoài hợp đồng.

Người sử dụng lao động luôn có ưu thế hơn trong mối quan hệ với mỗi người lao động đơn lẻ (nhờ nắm quyền về lương thưởng, thuyên chuyển công tác…), nên để đối trọng lại quyền lực này người lao động cần phải kết hợp với nhau thành nghiệp đoàn.

Sức mạnh của nghiệp đoàn nằm ở khả năng khiến cho người sử dụng lao động phải trả giá bằng thiệt hại to lớn một khi dám xâm phạm vào lợi ích chính đáng của mỗi thành viên trong nghiệp đoàn.

Thử hình dung, cũng trong tình huống Trưởng phòng Lê Bá Thiềm có văn bản điều động đi tiếp khách như trên, giả sử các giáo viên ở Hồng Lĩnh có một nghiệp đoàn giáo chức thực sự độc lập do chính họ điều hành. Nghiệp đoàn này, sau khi xét thấy yêu cầu của ông Trưởng phòng là không thể chấp nhận được, đã ra quyết định sẽ bãi khóa để phản đối. Toàn bộ giáo viên ở Hồng Lĩnh ngay ngày hôm sau hưởng ứng bằng cách không đến trường khiến hệ thống giáo dục huyện này ngưng trệ. Nghiệp đoàn tuyên bố giáo viên sẽ chỉ trở lại trường cho tới khi nào Trưởng phòng Thiềm rút lại văn bản và xin lỗi.

Thêm nữa, một khi nghiệp đoàn giáo chức huyện Hồng Lĩnh có liên kết với tổng nghiệp đoàn giáo chức Hà Tĩnh và cả nước, họ có thể hành động ở một mức độ cao hơn – một cuộc bãi khóa của giáo viên toàn quốc đòi cách chức Lê Bá Thiềm và điều tra liệu các quan khách có hành vi lạm dụng tình dục hay chẳng hạn – nếu xét thấy văn bản của ông ấy xâm phạm nghiêm trọng đến danh dự nghề nghiệp của họ. Chính phủ, nếu không muốn hệ thống giáo dục quốc gia bị ngừng trệ, sẽ buộc phải xuống tay ngay với những cán bộ như ông Thiềm.

Thế thì, chỉ sau một lần nhớ đời như vậy, không chỉ ông Thiềm và các hiệu trưởng mà cả các cấp trên của ông Thiềm và các quan chức giáo dục khác cũng phải dặn dò nhau không làm gì trái với các điều khoản trong hợp đồng lao động đã ký với giáo viên. Những điều tệ hại cứ theo đó mà được ngăn chặn.

Đọc tới đây, hẳn nhiều người sẽ nói: Lại nghiệp đoàn độc lập chứ gì, Trump đắc cử Tổng thống Mỹ rồi, không có TPP đâu, đừng mơ về nó nữa.

Không nên nghĩ vậy, TPP hay nước Mỹ không phải là điều kiện cũng chẳng hề là động lực để người Việt đòi quyền tự do nghiệp đoàn.

Phẩm giá của từng cá nhân người lao động, và quyền lợi chính đáng của họ – chẳng hạn ở đây, là quyền được yên ổn đứng trên bục giảng rồi về với chồng con của các cô giáo Hồng Lĩnh, chứ không phải ngả nghiêng với chén rượu bên đám quan chức – mới chính là nguyên nhân và động lực của tự do nghiệp đoàn – nơi mà trong đó những người lao động đơn lẻ tìm thấy sức mạnh to lớn hơn khi dựa vào nhau để bảo vệ nhau.

Mà người lao động là ai? – Là các cô giáo ở Hồng Lĩnh, là bạn, là tôi và cha mẹ anh em bạn bè của chúng ta, chứ còn ai nữa.

PS 1: Các ông chồng – dù công việc là gì, gồm cả bộ đội, công an – nếu có vợ là giáo viên, mà đặc biệt là giáo viên có nhan sắc, có thể tìm thấy ở đây một lý do để ủng hộ nghiệp đoàn độc lập – thứ có thể bảo vệ phẩm giá của vợ họ và hạnh phúc gia đình của họ một cách dài hạn, vì trong sự việc vừa qua ở Hồng Lĩnh, nhiều cô giáo đã phản ánh gia đình họ lục đục vì chồng không chấp nhận nên đã ghen tuông, xô xát. 

PS 2: Khi nói giá như các cô giáo ở Hồng Lĩnh có một nghiệp đoàn giáo chức độc lập, điều đó có nghĩa là công đoàn hiện tại của các cô, dù đang thu phí của các cô bằng 2% lương hàng tháng, nhưng đã không làm gì để bảo vệ các cô. Tệ hại hơn, Phòng Giáo dục Hồng Lĩnh còn thông qua Công đoàn để nhờ lựa các cô giáo trẻ, đẹp.

Nguyễn Anh Tuấn/fb

Bức “tâm thư” đẫm nước mắt gửi Thủ tướng của 500 giáo viên mất việc

Kính gửi: Bác Nguyễn Xuân Phúc, Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Chúng cháu là tập thể giáo viên hợp đồng (GVHĐ) dài hạn huyện Krông Pắk, tỉnh Đắk Lắk. Chúng cháu biết bác rất bận rộn với các công việc trọng đại của đất nước, nhưng xin bác hãy dành một chút thời gian của mình để lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của hơn 500 GVHĐ đang chuẩn bị lâm vào tình cảnh mất việc và mất niềm tin vào hướng giải quyết của UBND huyện Krông Pắk, khi UBND huyện đã ra thông báo cho các trường chấm dứt hợp đồng với tất cả GVHĐ trên toàn huyện trước ngày 30-10-2018.

Kính thưa bác! Khi chúng cháu bước chân vào cổng trường sư phạm chúng cháu rất vui mừng vì đã chạm tới ước mơ của mình và càng vui mừng hơn khi ra trường được cầm trong tay quyết định hợp đồng lao động (HĐLĐ) dài hạn do Chủ tịch UBND huyện Krông Pắk ký. Gần 10 năm giảng dạy, chúng cháu đã cống hiến phần lớn tuổi thanh xuân cho nền giáo dục huyện nhà.

Khi bước chân vào nghề, chúng cháu đã gặp rất nhiều khó khăn về vật chất và tinh thần, có những bạn bỏ lại sau lưng gia đình và quê hương để công tác, có những bạn có khi phải đánh đổi cả mạng sống của mình trên đường đến trường ở vùng III. Với mức lương 640.000 đồng/tháng nhưng chúng cháu vẫn kiên nghị bám lớp bám trường với hy vọng huyện sẽ tổ chức xét tuyển vào thời gian sớm nhất để được chính thức ngành, cống hiến hết tâm lực cho ngành, đồng thời ổn định cuộc sống.

Ngày 9-3, UBND huyện Krông Pắk đã gửi công văn hỏa tốc chấm dứt toàn bộ hợp đồng đối với GVHĐ mà không cho ai bày tỏ bất kỳ ý kiến trong cuộc họp. Cuộc họp chỉ diễn ra 20 phút mà quyết định số phận của hơn 500 con người gây bức xúc, phẫn nộ.

Đến ngày 11-3, UBND tỉnh lại gởi công văn hỏa tốc tạm dừng quyết định trên của UBND huyện để tìm giải pháp nhân văn hơn. Chúng cháu vui mừng chưa được bao lâu thì đến ngày 5-9, ngày cả nước vui mừng chào đón lễ khai giảng năm học mới thì UBND huyện gửi công văn yêu cầu tất cả các trường chấm dứt hợp đồng đối với GVHĐ, hạn cuối cùng trước ngày 30-10.
Từ năm 2010-2018, qua 3 đời chủ tịch huyện đã ký dôi dư hơn 500 GVHĐ. Sau đó lại chính chủ tịch UBND huyện lại ký quyết định thôi việc các giáo viên này. Lỗi này không thuộc về GVHĐ mà thuộc về người ra quyết định. Người ký sai chịu nhận quyết định cảnh cáo còn chúng cháu giờ đây chuẩn bị mất việc. Có những GVHĐ đang mang thai khi nghe tin đã không chịu được cú sốc dẫn đến sẩy thai rồi mất con.

500 con người và 500 gia đình sẽ ra sao?

Đây có phải là giải pháp nhân văn nhất của UBND huyện và UBND tỉnh đối với GVHĐ chưa hay chỉ nhân văn đối với lãnh đạo UBND huyện Krông Pắk?

Mong muốn tột cùng của chúng cháu là hằng ngày được đứng trên bục giảng nhưng nếu đã không thể thì phải có giải pháp nhân văn để chúng cháu ổn định cuộc sống trong thời gian gần nhất.
Thời gian qua báo chí, truyền hình đã vào cuộc rất nhiều nhưng không thể can thiệp, nay chúng cháu khẩn cầu Thủ tướng Chính phủ vào cuộc tìm hiểu và có cách xem xét hợp tình, hợp lý, nhân văn hơn nhằm mang lại niềm tin vào sự công bằng, dân chủ cho chúng cháu vào tạo niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng và nhà nước đối với toàn xã hội.

Một lần nữa chúng cháu khẩn cầu bác mang lại sự công bằng cho hơn 500 con người. Chúng cháu xin chân thành tri ân!

42150699_295493147930806_6756971867237515264_n.jpg

Tâm thế nô bộc của 500 giáo viên Đắk Lắk

42216128_295493561264098_7144675081828958208_n.jpg

Việc 500 giáo viên ở huyện Krong Pak, tỉnh Đắk Lắk bị cắt hợp đồng giảng dạy là một cú sốc lớn đối với chính họ và đối với xã hội. Tại sao lại có thảm cảnh này? Chắc chắn là có sự tàn độc của chính quyền thông qua các chính sách tuyển dụng ngu xuẩn và vô trách nhiệm.

 

Và chắc chắn là do chính những người giáo viên này: họ muốn có biên chế trọn đời- một chính sách ngu xuẩn, họ không có ý thức tự mình làm chủ cuộc đời mình.


Tâm thế nô bộc của 500 giáo viên này thể hiện rõ nét qua bức thư họ gửi tới thủ tướng. Họ gọi thủ tướng Phúc là “bác”, và danh xưng họ là “cháu” thay cho “ông” và “chúng tôi”. Nếu không có những cái tôi mạnh mẽ, nếu không ý thức được quyền lực và trí tuệ của mình, không những 500 giáo viên này mà còn hàng triệu người khác sẽ phải sống mòn mỏi trong khổ đau và tuyệt vọng.


Nhà báo Chu Vĩnh Hải

Trò tận thu gián tiếp ép học sinh tiêu thụ sách giáo khoa

Họp phụ huynh đầu năm giáo viên chủ nhiệm thông báo lớp con tôi nộp khoản Quỹ đội theo công văn chỉ đạo số 01 ngày 17/8/2018 của cơ quan Huyện Đoàn – huyện An Dương – Hải Phòng: mỗi cháu học sinh phải nộp 20kg giấy vụn, cháu nào không có giấy thì quy ra tiền khoảng 3000đ/kg x 20kg = 60.000đ.

Trách nhiệm của học sinh đến trường là được học, được dạy thành người có tri thức, tại sao lại phải thu những khoản này. Trong khi giáo viên chủ nhiệm thì trả lời phụ huynh lớp con tôi là tiền này chi trả lương bảo vệ nhà trường.

25 tháng 09 năm 2018

Phạm Thu Hường/fb Phủ Khai Phong