Bất bình đẳng trong giáo dục

Tôi thấy rất nhiều bạn kêu gào đòi tự do, bình đẳng, … nhưng thực tế họ đang thể hiện sự bất bình đẳng ở mọi thời điểm khi có cơ hội. Và sự bất bình đẳng rõ nhất chính là sự phát triển rầm rộ các trường học tư thục, thay vì nâng cao chất lượng trường công để tạo sự công bằng cho mọi học sinh trên cả nước.

Đọc tiếp “Bất bình đẳng trong giáo dục”

Người giáo viên không cần bất kỳ bản xếp loại nào

Bình xét thi đua trong giáo dục chỉ là một trò chơi của những quân bài sau mỗi cuộc chiến nhằm tìm cách đạt tiêu chí thi đua bất chấp sự đúng sai hay lợi hại với người phải thực thi nó.

Nếu hỏi tôi bàn luận gì hay có góp ý gì về các tiêu chí thi đua thì tôi xin nói thật, thứ tôi ghét nhất là hình thức thi đua hiện nay nên tôi không có tiêu chí nào cần xây dựng trong mớ hỗn tạp đó. Bởi tiêu chí với tôi là xoá bỏ sự sáng tạo, rập khuôn theo một kế hoạch được ấn định trước trong một công việc cần đổi mới liên tục.

Điều tôi mong mỏi trong giáo dục chính là sự công bằng và hợp tác để tạo ra chất lượng thực dựa trên niềm vui công việc.

Và khi đã đạt được điều đó thì không cần bất kỳ một bản xếp loại nào.

Cô giáo Đỗ Thư

 

Những truyền bá gây hại cho nhận thức của trẻ

 

Khi đối diện với một số học sinh lười học, ham chơi điện thoại, đi học muộn, bỏ học tự do, tôi đã hỏi: Lý do vì sao em vi phạm quy định về giờ giấc? Các em sẽ lựa chọn trở thành người như thế nào khi các em bỏ qua các bài giảng mỗi lần vi phạm một cách vô tổ chức?

Hầu hết học trò đều nhìn tôi tỏ vẻ ngạc nhiên lắm, kiểu như cô lạc hậu quá, rồi em nói: Cô ơi, không cần học giỏi vẫn giàu.

Tôi mỉm cười thân thiện, tôi ghi nhận một câu trả lời của tuổi thiếu niên.

Tôi hỏi học trò, em kể cho cô vài người như em nói, hay cho cô biết cụ thể là họ đang làm gì? Họ giàu như thế nào? Lối sống, tác phong và cách giao tiếp của họ? Và cả cách họ đã học để bây giờ trở nên giàu có mà em từng chứng kiến?

Học trò bảo, ôi đầy cô ạ. Nhưng không liệt kê được lấy một người.

Tôi đã nói với học trò, làm giàu thì có nhiều cách. Nhưng chắc chắn, muốn làm giàu chân chính thì họ đều phải học tập chăm chỉ. Và việc học của họ, không chỉ là học nghiêm túc các bài học khi ngồi trên ghế nhà trường, cam kết thực hiện đúng quy định trường lớp, mà họ còn tự học thêm được nhiều kiến thức khác nữa. Và họ cũng là người rất trân trọng mỗi phút giây trôi qua để không lãng phí trong cuộc đời mình, họ sống trọn vẹn với những điều mà họ đã lập kế hoạch cho tương lai một cách nghiêm túc,… Còn em, em chỉ thấy họ giàu và chỉ nghe kể họ lười học, phải không?

Hiện nay chúng ta có quá nhiều luồng thông tin, mà những tin về sự ăn, chơi và học cái thói a dua hưởng thụ của giới trẻ đang rất đáng báo động; nhiều chương trình truyền hình thiếu tính giáo dục cho giới trẻ được phát tràn lan trên các phương tiện truyền thông,… Mọi hoạt động, mọi suy nghĩ của trẻ đều bị ảnh hưởng theo một tầm nhìn hạn chế từ những kẻ truyền tin chưa định hình thấu suốt sự cần thiết các nội dung giáo dục; ý nghĩa và tác động tới các đối tượng người đọc, người nghe chưa được chọn lọc để mang lại giá trị đức dục và trí dục.

Chúng ta, mỗi thầy cô và bố mẹ phải là những người đầu tiên nhận ra sự thật của vấn đề sai lầm này của trẻ để tìm ra những tấm gương sống đúng giá trị cho con em mình.

Cô giáo Đỗ Thư

Trò đùa của học sinh mang dáng dấp của tội phạm

Học trò có rất nhiều kiểu đùa cợt và chớt nhả với bạn bè, có khi xuất hiện cả những trò đùa muốn dở khóc, dở cười, muốn hận đời. Một số người khi bước qua tuổi học sinh, khi đi họp lớp cũ, gặp bạn bè ôn lại kỉ niệm họ đều nhắc về những trò nghịch ngợm thời còn đi học.

Nhưng đó là những thế hệ trước, thế hệ mà sự hiểu biết về mọi tri thức chỉ gói gọn trong những tài liệu sách giáo khoa hay các bài giảng của thầy cô, những lời răn dạy từ gia đình. Ở thời đại nay khi người ta cách nhau cả nửa vòng Trái Đất mà vẫn có thể nhìn thấy nhau, vẫn có thể tâm sự cùng nhau, vẫn có thể học hỏi lẫn nhau thì chúng đã quá lạc hậu. Bởi đến hôm nay, đứa trẻ 17 tuổi của chúng ta vẫn với trò lấy trộm bút của nhau, lấy trộm cặp sách của nhau, trộm giầy dép của nhau, nhốt bạn trong nhà vệ sinh hay dấu cả những chiếc điện thoại có giá trị,…ngay giữa đất thủ đô-đại diện cho văn minh của một đất nước, bên cạnh những toà nhà ngày càng cao nhưng trí tuệ chưa cải biến.

Hàng ngày tôi chứng kiến một vài trường hợp học sinh thể hiện cách trêu đùa này với bạn cùng lớp. Chúng nhơn nhơ thực hiện, rủ cả bạn ủng hộ để che đậy cho chúng, rồi chúng cười đùa rất vui vẻ, rất khoái trá, mặc cho bạn bị trêu đến tức tối giận dữ hay muốn khóc đến nơi.

Chúng ta có cần quan tâm đến những trò đùa này hay không?

Tôi đặc biệt quan tâm. Với tôi, đó chính là sơ khởi của việc đồng loã trộm cắp, bạo lực học đường và giả dối khi có cơ hội.

Mọi cuộc va chạm đều bắt nguồn từ một vài hành động hay một vài câu nói thiếu ý nhị, thiếu nghiêm túc, và thể hiện sự cớt nhả trong một hành động, lời nói ở thời điểm nào đó đã xảy ra từ trước. Những ngọn lửa tức giận, hận thù, như được nuôi dưỡng cho lớn dần để một ngày ngọn lửa ấy có thể cuộn trào đi tất cả.

Một trận đánh nhau, một lời mạt sát, một câu thách đố, một sự phá bỏ,… Tất cả chúng đều có nguyên nhân. Và trên hết, chúng đều đến một cách lặng lẽ, âm ỉ do chính người trong cuộc vô tình tạo ra.

Tôi luôn cảnh báo học sinh của tôi về những vấn nạn này. Nói với chúng, và gọi tên hành động của chúng, như một tiếng nói để thức tỉnh và định dạng hành vi của chúng trong khi chúng hành động với một tư duy chưa định hình.

Hành động đó cần phải dạy dỗ chúng. Cần xoá bỏ và tẩy chay hoàn toàn những trò đùa của những đứa trẻ ấy. Kể cả việc đùa cợt tưởng chừng như rất vô hại từ phía người lớn.

Chúng ta cần nghiêm túc khi tiếp cận, quan sát và giáo dục trẻ.

Cô giáo Đỗ Thư

Thầy cô hãy đừng ngăn cản học trò nở hoa!

Khi giáo dục hay trong giao tiếp của người Việt, đa phần những người nhân danh người lớn hay cấp trên đều thể hiện thái độ nghiền nát và trà đạp lên mọi thứ trước khi nó kịp biểu lộ hết mọi lẽ của sự vật, sự việc hay ý tưởng.

Trong giáo dục, đa phần các thầy cô tự ý cho mình cái sự đúng đắn về mọi vấn đề ngay khi học trò định mở lời với một cách nghĩ, cách thể hiện khác với điều thầy cô đang nghĩ trong đầu hay đang định nói.

Tôi gọi đó là sự phá hoại. Phá hoại ngay trong tâm thức của người làm giáo dục, đại diện là thầy cô, bố mẹ và xa hơn là những người mà đứa trẻ có cơ hội quan sát hay tiếp xúc.

“Hãy cho phép mọi thứ nở hoa”.

Tức là, hãy cho đứa trẻ sự thể hiện đúng mong muốn ước vọng và suy nghĩ sơ khai nhất, ngây ngô nhất, kể cả đến ngờ nghệch và cả “vô lễ” theo luân thường đạo đức của dân tộc,…

Khi đứa trẻ ước vọng có được tấm cửa thần kỳ của Đôremon, thì tại sao lại không thể chứ? Chúng muốn được ăn miếng bánh mỳ chống trượt như Nobita cũng có gì là sai? Chúng muốn ca hát say sưa như Chaien cũng rất thú vị,… Sự nở hoa của đứa trẻ cho mọi điều phải được đề cao trong mọi trường hợp.

Điều khác biệt ở đây, không phải chúng ta tìm cách ngăn cản chúng nở hoa. Mà mỗi thầy cô hãy cho chúng niềm tin vào sự nở hoa ấy hoặc cho chúng thấy rõ sự thuận lợi, khó khăn hay cách thức tốt hơn cho việc nở hoa. Chúng có thể sẽ nở một ngày hoặc sẽ lụi tàn nhưng sự lụi tàn ấy phải là do chính chúng quyết định, không phải bất kỳ thầy cô nào. Mỗi thầy cô chỉ có trách nhiệm cho chúng thêm những chất xúc tác phù hợp để hoa có thể nở.

Cô giáo Đỗ Thư

P/s: Với mỗi đứa trẻ, đừng bao giờ nói với chúng là “vô lễ” một cách thô thiển, mà hãy nói với chúng, cách chúng nên dùng thay thế trong trường hợp đó.

Cô giáo dạy toán cũng có nghĩa vụ dạy đạo đức cho học sinh

DẠY GÌ?

Một số bạn facebook kết bạn xong và hỏi tôi làm nghề gì? Tôi nói, tôi là giáo viên? Họ hỏi, tôi dạy gì? Tôi nói, tôi dạy Toán.

Còn trong lớp, học sinh nói với tôi, cô ơi cô dạy Toán mà, cô đâu cần dạy đạo đức, đạo đức thì có cô dạy môn Công dân rồi. Tôi bảo chúng, ai nói với em là tôi chỉ dạy Toán. Tôi dạy các em làm người, người lương thiện, người trung thực, người chân chính và người có tri thức logic được rèn luyện qua bộ môn có tên gọi là Toán.

Và ai nói với em có cô giáo dạy công dân thì tôi không cần dạy đạo đức? Dạy Toán chỉ là chuyên môn, mà muốn làm tốt chuyên môn chúng ta phải hiểu nhau, phải trao cho nhau những điều cần có của lẽ sống. Tôi không dạy các em về đạo đức. Tôi và các em chia sẻ cách sống, sống cho ra sống, cho xứng đáng với điều tốt đẹp nhất trên cõi nhân gian này, đó là được sinh ra để làm Người. Một con người đứng trên nhận thức và trách nhiệm với đồng loại hơn mọi loài khác.

Chúng có vẻ lắng nghe lắm.

Tôi biết chúng cũng hiểu đôi phần.

Cô giáo Đỗ Thư/ Facebook

Chuyện về một ông bố

Cách đây vài năm, lớp tôi chủ nhiệm có một ông bố đơn thân nuôi cô con gái duy nhất. Bản thân ông là một người bố yêu con nhưng rất hung tính và có lẽ cũng không được cân bằng về tâm sinh lý khi phải sống cảnh gà trống nuôi con ở cái tuổi còn rất sung mãn.

Tôi gặp anh lần thứ 2 sau khi nhận được sự việc, khi con gái anh cố tình đánh vào mặt một bạn học cùng trường vì mâu thuẫn cá nhân ( lần thứ nhất là cuộc họp phụ huynh đầu năm). Ngay khi được mời đến trường để giải quyết sự việc, anh tức tốc đến ngay, và không cần nói nhiều, anh xông thẳng vào phòng chờ phụ huynh, thấy mặt con gái đang ở đó, lại không có thầy cô nào, anh đã tiến đến gần và thẳng tay tát cô con gái. Sau đó, anh quay ra gặp được lãnh đạo trực của trường, anh cũng chẳng đắn đo, anh chửi luôn, vì cớ làm sao trong trường lại để xảy ra việc đánh nhau như vậy, rồi tại sao các thầy cô không quản lý được các cháu,…

Câu chuyện sau đó cũng được xử lý với việc yêu cầu học sinh tường trình sự việc và em đã nhận ra lỗi sai của mình, có hứa sửa chữa để không tái phạm.

Buổi sau, tôi đã gặp riêng em khi nhận thông báo, và trao đổi thêm với em về những điều nên và không nên làm trong nhà trường cũng như với lứa tuổi và dạy em cách sống đúng đắn của một con người, cách em có thể dùng thay thế khi xử lý tình huống mâu thuẫn. Em chỉ cúi đầu lắng nghe. Và em hứa sẽ không vi phạm lỗi đó nữa.

Riêng với phụ huynh của em, tôi đã quyết định làm một cuộc trao đổi công khai trên lớp, nhưng không nêu tên học sinh nào, tôi trình bày qua sự việc đã xảy ra, và cũng không quên nhắc họ, đây không phải là trường hợp riêng lẻ, tôi muốn chia sẻ để các phụ huynh nắm được tâm sinh lý của các con lứa tuổi đang dang dở, đề nghị phụ huynh cần quan tâm và có biện pháp dạy bảo kịp thời.

Sau đó tôi có phê bình anh (tất nhiên cũng không nêu tên), anh ngồi phía dưới, lắng nghe suốt buổi, không nhấp nhổm, không gắt lời, cũng không thêm thắt. Tôi đã chia sẻ với anh và các phụ huynh về công việc của một nhà giáo, những vất vả, khó khăn; những tình huống xảy đến bất ngờ không ai muốn như việc va chạm của con anh. Nhưng chắc chắn, thầy cô không ai đồng tình với việc đánh bạn của các con. Vì vậy, khi xử lý các tình huống, chúng tôi phải hết sức bình tĩnh, phải thể hiện được sự công tâm, phải làm sáng rõ sự vụ và phải có giải pháp tức thời để giảm thiểu những điều xấu tương tự có thể xảy ra tiếp. Chứ không thể như cách làm của anh.

Cuối cùng tôi nói, chúng ta ngồi đây, tất cả vì con em chúng ta, các anh chị là bố mẹ chúng, tôi thay mặt các anh chị dạy bảo chúng, tuy không sinh ra nhưng lại là người có trách nhiệm như các anh chị. Vì vậy, chúng ta cùng một nỗi niềm chung, cùng một nhiệm vụ chung và cùng một tình yêu chung, đó là chăm sóc dạy bảo đứa trẻ. Chúng đã lớn về hình thể, nhưng chưa trọn vẹn về nhận thức, nhất là nhận thức có chiều sâu, những đúng sai, những nên và không nên trong các hành động. Vì vậy, chúng có thể còn mắc lỗi. Nhưng chúng ta thì tuyệt nhiên là không nên. Không được mắc lỗi, dù là nhỏ nhất (làm ơn, nếu có thể). Trong khi con chúng ta tát bạn, các phụ huynh lại ngang nhiên tát con, vậy chúng ta lấy gì để dạy bảo chúng nữa? Các anh chị làm như vậy đã không dạy được con, lại làm sai và làm gương xấu luôn cho con. Tôi mong các anh chị hãy dành tình yêu cho chúng, bằng cách quan tâm đến chúng mỗi ngày, hãy nhớ lại khi con các anh chị mới bước chân vào lớp một, khi đó các anh chị quan tâm thế nào, yêu thương thế nào, và nay, sau những năm tháng của con, anh chị đang như thế nào, đó là điều chúng ta phải nhìn lại, tôi xin các anh chị, hãy tự các anh chị dạy dỗ và cứu giúp chúng, cứu giúp một tương lai, một thế hệ mới cho xã hội. Đừng mang những điều các anh chị từng trải qua để dạy cho chúng. Chúng chẳng cần nhiều nhặn gì ngoài tình yêu, sự quan tâm của các anh chị. Tôi cũng chỉ có tình yêu đó cho chúng, và cũng chỉ có sự quan tâm cho chúng. Nhưng tôi chỉ có vài giờ bên chúng, còn các anh chị có đủ 24h mỗi ngày bên chúng. Nhiệm vụ cao cả và trách nhiệm dạy con là của chúng ta, nhưng các anh chị chiếm gần như trọn vẹn. Vì vậy, tôi mong các anh chị hiểu để thay đổi, chúng ta cùng làm, rồi các con sẽ phát triển tốt đẹp như chúng ta mong muốn.

Tôi kết thúc buổi họp ở đó, họ đã vỗ tay, họ cảm ơn tôi, họ bảo đi họp phụ huynh với cô như đi học một buổi học tâm lý về dạy con vậy. Tôi chỉ cười, tôi không làm được gì nhiều. Chỉ những gì tôi biết và những gì tôi đang làm thì tôi chia sẻ với họ, để họ hiểu và đồng hành cùng tôi. Một chặng đường đi chung đầy gian nan và hạnh phúc.

Cô giáo Đỗ Thư/ Facebook

Một giáo viên buộc phải nghỉ dạy vì đánh học sinh, nay lại được mời đến để tuyên truyền an ninh quốc phòng.

Cô giáo Đỗ Thư, người báo tin

Trên trang Facebook của mình, cô giáo Đỗ Thư ở Hà Nội cho biết chuyện xảy ra ở trường: Một giáo viên buộc phải nghỉ dạy vì đánh học sinh, nay lại được mời đến để tuyên truyền an ninh quốc phòng. Cô thắc mắc đặt câu hỏi: Vậy phải hỏi “An ninh quốc phòng là gì?”

Mời bạn đóng góp ý kiến và gửi về hộp thư: info@nghiepdoangiaochuc.org

Những đứa trẻ chán học nhưng vẫn phải học để được cấp tấm bằng

Hôm nay, sau giờ ra chơi 5 phút, có rất nhiều học sinh không chịu vào lớp ngay khi có trống, đó là thói quen của những học sinh này, chúng vẫn chơi đá cầu ngoài sân.

Sau khi chờ thêm vài phút, chúng vẫn không vào, vì mọi lần tôi đều phải cho bạn khác ra gọi hoặc chính tôi phải đi gọi chúng vào lớp.

Hôm nay tôi thay đổi, tôi để chúng tự lựa chọn, và chúng đã không tự vào. Sau đó, tôi đã yêu cầu một bạn trong lớp đóng cửa lại, và nói với những học sinh còn lại, các bạn đó sẽ được ở ngoài chơi hết tiết này, và cô sẽ không đồng ý cho bất kỳ bạn nào vào lớp nữa vì đã cố tình không vào lớp đúng giờ. Khi nghe tôi nói vậy, chúng đã bảo nhau, đi gọi mấy đứa kia vào.

Khi đó, chúng chạy ùa vào cửa lớp và ngang nhiên đi vào, đứa vào cửa trước, đứa lẻn cửa sau, đứa hỏi xin phép, đứa không cần hỏi gì mà thẳng tiến. Tôi yêu cầu chúng dừng lại, và nhắc chúng rất nhiều tiết chúng đã vào muộn, nhiều tiết chúng đã lờ như không nghe thấy trống, kể cả khi biết cô đang trong lớp và đã giảng bài.

Vì vậy tôi yêu cầu chúng rời khỏi lớp và lựa chọn lại cách học của mình, tôi nói với chúng, khi nào các em thực sự muốn học thì đến trước mặt tôi và trình bày cho tôi nghe.

Sau câu nói đó, tất cả chúng lựa chọn quay đầu, rồi lầm bầm trong miệng đủ để tôi vẫn có thể nghe “vào muộn có mấy phút mà cũng”, “cô làm gì mà khó tính thế”, “em đi vệ sinh phải mất 6 phút mà ra chơi có 5 phút”, “Không cho học thì thôi, đi chơi tiếp”,…

Tuyệt nhiên không có bất kỳ đứa trẻ nào đứng đối diện với tôi và nói câu tôi muốn nghe chúng nói “em đã vào muộn giờ, em xin cô cho em vào”, hay “em đã vào muộn giờ, em sẽ rút kinh nghiệm lần sau em vào đúng giờ”, hay “em đã vào muộn giờ, vì em đi vệ sinh không kịp, cô cho em vào lớp để học”,…

Không.

Tất cả những câu đơn giản như vậy nhưng không thấy đứa trẻ 17 tuổi nào thốt ra được. Chúng đang thấy chúng không sai. Chúng đứng đó, nhìn ngơ ngác, tức giận và trách cứ, chúng đổ lỗi cho tôi ghê ghớm, chúng thấy tôi đã không chịu hiểu cho chúng, có đứa bắt đầu chạy, chúng chạy rầm rầm ra phía sau lớp học, rồi lại rủ nhau chạy vào. Cuối cùng, sau khoảng 5 phút nữa trôi qua, khi đã nhìn thấy hết các biểu hiện của chúng, tôi gọi tất cả chúng vào lớp, tôi chờ chúng ngồi yên lặng và bắt đầu hỏi chúng.

Tôi hỏi, vì sao các em không dám phản ứng lại những điều cô đã yêu cầu? Tại sao các em không thể trình bày nguyện vọng của các em? Tại sao không bạn nào cho rằng mình có lỗi? Tại sao các em chọn im lặng và lầm bầm trong họng để chỉ tức tối?

Tôi đã mời một học sinh nữ trong số đó trả lời, em đứng lên nói lí nhí: Chúng em không dám cãi ạ. Chúng em sợ các cô lại bảo chúng em cãi lại lời giáo viên. Chúng em nói cũng không được. Các thầy cô cũng không nghe.

Tôi hỏi, vậy em thấy tôi có giống các thầy cô khác không? Nếu em cãi lại tôi thì tôi có lắng nghe không? Và em có khi nào nghĩ điều cô nói hay mình nói là đúng hay sai không?

Cô học trò im lặng. Tôi cũng im lặng. Cả lớp im lặng.

Một khoảng lặng chết.

Đủ để chúng ngồi im học nốt trong cả tiết học còn lại một cách nghiêm túc.

Nhưng tôi không vui. Tôi thấy đáng lo ngại. Lo cho một thế hệ lại câm nín và cúi đầu. Một thế hệ không biết phải nói những gì khi đứng trước một tình huống cụ thể.

Rõ ràng, chúng còn phải dạy dỗ rất nhiều. Hơn cả những điều mà các con số đem lại cho chúng.

Cô giáo Đỗ Thư

P/S: Đây là điển hình của việc những đứa trẻ chán học nhưng vẫn phải học để được cấp tấm bằng. Việc tiếp thu kiến thức hiện tại trong chương trình của chúng là một khó khăn gây nhiều chán nản.

Bài và ảnh: Facebook Đỗ Thư

Cô giáo Đỗ Thư: Nên bãi bỏ ghi công thi đua giáo viên hàng tháng

Nên bãi bỏ ghi công thi đua giáo viên hàng tháng
Chấm điểm thi đua giáo viên hàng tháng là đúng hay sai? Áp dụng theo văn bản nào? Và mục đích để làm gì?
Trong khi giáo dục một con người không thể tính bằng tháng. Hiệu quả giáo dục không thể đo theo giờ.
Vậy đâu là dân chủ trong giáo dục khi mỗi giáo viên là một cái lò quay tơ phải nhả tơ nhanh nhất?

Cô giáo Đỗ Thư/ Facebook